Irani ka regjistruar një tjetër përshkallëzim alarmant të ekzekutimeve, sipas një raporti të publikuar nga Amnesty International më 18 maj. Organizata thotë se gjatë vitit 2025 janë ekzekutuar 2.159 persona, një shifër që, sipas saj, tejkalon edhe rekordin e vitit 1981 në këtë shtet.
Raporti ngre alarmin për një nivel rekord
Sipas Amnesty International, shifra e 2.159 ekzekutimeve në Iran gjatë 2025-ës përbën një nivel “tronditës” dhe përfaqëson tejkalimin e rekordit të mëparshëm të regjistruar në vitin 1981.
Raporti e vendos Iranin në qendër të shqetësimit global për përdorimin e dënimit me vdekje, në një kohë kur organizatat e të drejtave të njeriut po paralajmërojnë për rritje të dhunës shtetërore ndaj kundërshtarëve dhe të akuzuarve.
Shifrat globale rriten ndjeshëm, por Kina mbetet jashtë bilancit
Amnesty International tha se të paktën 2.707 persona janë ekzekutuar në mbarë botën vitin e kaluar. Megjithatë, organizata sqaron se kjo shifër nuk përfshin dënimet me vdekje të zbatuara në Kinë.
Sipas raportit, në Kinë janë kryer “mijëra ekzekutime”, por mungesa e transparencës dhe e të dhënave zyrtare të verifikueshme e mban vendin jashtë totalit global të publikuar.
Amnesty: dënimi me vdekje po përdoret si mjet kontrolli
Sipas Amnesty, rritja e fortë e ekzekutimeve në Iran ka ardhur në një moment kur autoritetet, sipas versionit të organizatës, kanë intensifikuar përdorimin e dënimit me vdekje si instrument shtypës politik dhe kontrolli.
Raporti e lidh këtë përshkallëzim veçanërisht me periudhën pas luftës së qershorit 2025 me Izraelin, duke sugjeruar se klima e konfliktit është shfrytëzuar për të forcuar represionin e brendshëm.
Pas protestave, vëzhguesit flasin për ashpërsim të represionit
Amnesty dhe grupe të tjera të të drejtave të njeriut kanë pretenduar se Teherani ka shtuar përdorimin e dënimit me vdekje pas protestave masive antiqeveritare të janarit.
Sipas këtyre organizatave, ashpërsimi ka vijuar edhe pas përshkallëzimit të luftës me Izraelin dhe Shtetet e Bashkuara, duke ngritur pikëpyetje të forta mbi mënyrën se si autoritetet iraniane po e përdorin sistemin penal në kushte krize politike dhe ushtarake.
Raporti i Amnesty International e vendos sërish Iranin nën vëzhgim të fortë ndërkombëtar për përdorimin e dënimit me vdekje.
Në mungesë të transparencës së plotë dhe me akuzat në rritje për shtypje politike, bilanci i vitit 2025 paraqitet jo thjesht si statistikë, por si sinjal i një represioni që, sipas organizatave të të drejtave të njeriut, po thellohet më tej.