Uashingtoni ka sinjalizuar një tjetër lëvizje që mund të trazojë ekuilibrat brenda NATO-s: sipas diplomatëve të aleancës, SHBA synon të zvogëlojë gradualisht praninë e disa kapaciteteve ushtarake të dedikuara për mbrojtjen kolektive. Mesazhi vjen në një kohë kur administrata Trump po i shton presionin Europës që të mbajë më shumë barrë për sigurinë e saj.
Çfarë u komunikua në takimin me dyer të mbyllura
Sipas dy diplomatëve të NATO-s, njoftimi është bërë të premten në një takim me dyer të mbyllura të drejtorëve të politikave të aleancës nga këshilltari i Pentagonit, Alexander Velez-Green.
Burimet thanë se bëhet fjalë për një reduktim gradual të numrit të bombarduesve strategjikë, avionëve luftarakë, dronëve, nëndetëseve dhe anijeve luftarake që SHBA i mban të dedikuara për NATO-n.
Një linjë e vjetër politike e Trump
Zhvillimi shihet si vazhdim i përpjekjes së Donald Trump për të ulur rolin amerikan në aleancë, të cilën ai e ka kritikuar në mënyrë të përsëritur si barrë për Uashingtonin.
Në të njëjtën kohë, sipas informacionit të bërë publik nga diplomatët, administrata amerikane po orienton vëmendjen ushtarake drejt rajoneve të tjera, përfshirë Indo-Paqësorin.
Pa afat të qartë, me shumë pikëpyetje
Sipas burimeve diplomatike, natyra e saktë e shkurtimeve nuk është finalizuar ende dhe SHBA nuk ka paraqitur asnjë afat kohor konkret për zbatimin e tyre.
Uashingtoni u ka thënë aleatëve se nuk do të ketë ndryshime në parandalimin bërthamor, por për pjesën tjetër tabloja mbetet e paqartë. Një diplomat i tretë i NATO-s ka thënë se takimi nuk dha detaje të plota, megjithëse, sipas tij, drejtimi tashmë është më i qartë.
Europa përpara kërkesës për të mbushur boshllëqet
Sipas të njëjtave burime, niveli i reduktimeve mund të varet nga aftësia e vendeve të tjera aleate për të ofruar alternativa. Disa kapacitete mund të mos preken, të tjera mund të reduktohen ndjeshëm ose edhe të hiqen tërësisht.
Kjo e vendos sërish Europën përballë një presioni të drejtpërdrejtë për të kompensuar boshllëqet që mund të lërë SHBA, nëse ky plan ecën përpara. Përtej gjuhës zyrtare të aleancës, sinjali politik duket i qartë: Uashingtoni kërkon më pak barrë për vete dhe më shumë angazhim financiar e ushtarak nga partnerët europianë.
Diskutimet pritet të vazhdojnë në NATO
Dy diplomatët thanë se çështja ka gjasa të diskutohet më tej muajin e ardhshëm në konferencën e NATO-s për Gjenerimin e Forcave.
Në atë forum, planifikuesit ushtarakë të vendeve anëtare përcaktojnë se çfarë kapacitetesh mund t’i ofrojnë aleancës dhe në çfarë kushtesh, çka mund të kthehet në testin e parë real për gatishmërinë europiane për të mbuluar çdo tërheqje amerikane.
Për momentin, nuk ka një plan të finalizuar dhe as kalendar zyrtar. Por mesazhi i dërguar aleatëve është i mjaftueshëm për të ngritur shqetësime të reja mbi të ardhmen e angazhimit amerikan në NATO.
Nëse paralajmërimi kthehet në vendim konkret, debati për sigurinë europiane dhe varësinë nga SHBA pritet të hyjë në një fazë edhe më të ashpër.