Bisedimet e para të planifikuara në Gjenevë mes SHBA-së dhe Iranit kanë hyrë në ngërç që në nisje. Sipas raportimeve nga rajoni dhe versionit zyrtar amerikan, takimi është shtyrë në një moment kur marrëveshja e paralajmëruar si hap për uljen e tensioneve në Lindjen e Mesme po testohet menjëherë nga zhvillimet në terren.
Delegacioni iranian pezulloi nisjen drejt Zvicrës
Sipas rrjetit libanez Al-Mayadeen, i cilësuar si i afërt me Hezbollahun, delegacioni negociator iranian shtyu në momentet e fundit udhëtimin drejt Zvicrës për shkak të sulmeve të vazhdueshme izraelite në jug të Libanit.
Raportimi thotë se delegacioni ishte bërë gati për nisje dhe për hapjen e raundit të parë të negociatave, të parashikuara të zgjasin 60 ditë, por vendosi të pezullojë lëvizjen për shkak të përshkallëzimit në terren.
Teherani e lidh ecurinë e bisedimeve me situatën në Liban
Sipas raportimeve, Irani kishte informuar më herët Uashingtonin dhe ndërmjetësit se situata në Liban është element kyç për ecurinë e procesit.
Sipas këtij qëndrimi, operacionet izraelite që shtrihen deri në 10 kilometra brenda territorit libanez përbëjnë shkelje të klauzolës së parë të Memorandumit të Mirëkuptimit dhe të marrëveshjes kornizë. Pretendimi mbetet pjesë e versionit të paraqitur nga pala iraniane dhe burimet pranë saj.
Edhe SHBA shtyn lëvizjet, por flet për 'logjistikë'
Pak orë pas raportimeve për shtyrjen nga pala iraniane, edhe Shtëpia e Bardhë njoftoi se është shtyrë udhëtimi i zëvendëspresidentit amerikan J.D. Vance në Gjenevë.
Sipas një zëdhënësi të administratës amerikane, vendimi lidhet me 'çështje logjistike të pazgjidhura' për fazën e ardhshme të negociatave. Po sipas këtij versioni, planet për bisedimet teknike nuk janë finalizuar ende, megjithëse delegacioni amerikan thuhet se është gati të niset sapo të krijohen kushtet.
Një ditë më parë, Vance kishte bërë të ditur se synonte të udhëtonte në Zvicër për të marrë pjesë në finalizimin e marrëveshjes dhe se negociatat teknike pritej të nisnin gjatë fundjavës.
Tregjet reagojnë më shpejt se diplomacia
Pavarësisht shtyrjes së kontakteve të para, tregjet financiare reaguan pozitivisht ndaj marrëveshjes së arritur mes Uashingtonit dhe Teheranit. Investitorët duket se po llogarisin më shumë efektin e mundshëm mbi furnizimin global me energji sesa pasiguritë e fazës së zbatimit.
Nikkei 225 në Japoni u rrit me 0.68%, Kospi i Koresë së Jugut me 0.78%, ndërsa MSCI Azi-Paqësor iu afrua niveleve rekord. Edhe në SHBA pati rritje: Dow Jones me 0.14%, S&P 500 me 1.08% dhe Nasdaq me 1.91%.
Nafta bie, fokusi mbetet te Hormuzi dhe sanksionet
Në tregun e energjisë, çmimet e naftës vijuan rënien. Brent u stabilizua në 79.63 dollarë për fuçi, ndërsa WTI amerikane zbriti në 76.05 dollarë.
Sipas vlerësimeve të analistëve të cituar në raportime, çmimet po shkojnë drejt humbjeve javore prej rreth 9%, pasi rifillimi i lundrimit në Ngushticën e Hormuzit ka ulur frikën për ndërprerje të furnizimeve globale.
Raundi i ardhshëm i negociatave teknike pritet të jetë vendimtar për çështje të ndjeshme si heqja e sanksioneve ndaj Iranit, programi bërthamor i Teheranit dhe funksionimi afatgjatë i korridorit detar ku kalon rreth 20% e konsumit global të naftës.
Për momentin, marrëveshja që tregjet e lexuan si sinjal stabilizimi mbetet e pambyllur në praktikë.
Shtyrja e takimit në Gjenevë tregon se zhvillimet ushtarake në rajon vazhdojnë të diktojnë ritmin e diplomacisë, pavarësisht toneve optimiste që vijnë nga palët.