Pas armëpushimit mes Izraelit dhe Hezbollahut, po rikthehen sinjalet për një rinisje të bisedimeve mes SHBA-së dhe Iranit për programin bërthamor të Teheranit. Deri tani, nuk ka një datë të re zyrtare, ndërsa zhvillimet po mbështeten kryesisht në raportime dhe deklarime të palëve të përfshira.
Lëvizje diplomatike në Zvicër, por pa kalendar të qartë
Sipas raportimeve, në Zvicër po shqyrtohet mundësia e rifillimit të negociatave mes Uashingtonit dhe Teheranit për çështjen bërthamore. Zhvillimi vjen në një moment të ndjeshëm rajonal, menjëherë pas marrëveshjes së armëpushimit në Liban.
Po sipas versionit të publikuar, i dërguari special i Shtëpisë së Bardhë është nisur drejt Zvicrës, ndërsa aty ndodhet edhe një nga bashkëpunëtorët më të afërt të Presidentit Donald Trump. Megjithatë, deri tani nuk është bërë publike një datë e re për nisjen e bisedimeve.
Negociatat u shtynë pas përshkallëzimit në Liban
Bisedimet ishin planifikuar të nisnin të premten, por u shtynë për shkak të luftimeve mes Izraelit dhe Hezbollahut në Liban. Kjo tregon sa i brishtë mbetet procesi diplomatik dhe sa shpejt mund të bllokohet nga zhvillimet në terren.
Zvicra ka njoftuar gjithashtu shtyrjen për një afat të pacaktuar të negociatave bërthamore mes SHBA-së dhe Iranit. Sipas informacionit të deritanishëm, këto bisedime synojnë hapjen e një procesi 60-ditor për arritjen e një marrëveshjeje përfundimtare mbi programin bërthamor iranian.
Katari pritet të mbajë rol kyç në ndërmjetësim
Në këtë fazë, Katari pritet të ketë një rol të rëndësishëm në kontaktet mes palëve. Vendi ka shërbyer prej kohësh si kanal ndërmjetësues mes Uashingtonit dhe Teheranit, sidomos kur komunikimi i drejtpërdrejtë ka qenë i kufizuar ose politikisht i vështirë.
Sipas një zyrtari amerikan, armëpushimi është arritur pas negociatave ku janë përfshirë SHBA-ja, Katari, Izraeli dhe Irani. Pretendimi mbetet pjesë e versionit zyrtar amerikan, ndërsa dinamika reale e marrëveshjes pritet të testohet në terren.
Armëpushim i brishtë dhe bilanc i rëndë viktimash
Pavarësisht marrëveshjes, tensionet në rajon mbeten të larta. Sipas autoriteteve libaneze, të paktën 47 persona u vranë dhe rreth 100 të tjerë u plagosën nga bombardimet izraelite në Liban, ndërsa ushtria izraelite njoftoi se katër ushtarë të saj humbën jetën gjatë përleshjeve.
Në të njëjtën kohë, kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu ka deklaruar se Hezbollahu do të paguajë një “çmim shumë të rëndë”, ndërsa zyrtarë iranianë kanë akuzuar Izraelin se po kërkon zgjatjen e konfliktit në rajon. Këto qëndrime tregojnë se armëpushimi nuk ka ulur ende realisht retorikën e përplasjes.
Pasiguria po ndihet edhe në tregjet e energjisë
Zhvillimet në Lindjen e Mesme po ndiqen me vëmendje edhe nga tregjet ndërkombëtare. Trafiku detar në Ngushticën e Hormuzit është ngadalësuar ndjeshëm, duke shtuar shqetësimet për furnizimin dhe sigurinë në një nga korridoret më të rëndësishme energjetike në botë.
Në këtë klimë pasigurie, çmimi i naftës Brent është stabilizuar rreth 80 dollarë për fuçi. Tregjet po presin më shumë qartësi si për ecurinë e negociatave SHBA-Iran, ashtu edhe për qëndrueshmërinë e armëpushimit në Liban.
Për momentin, ka më shumë sinjale për lëvizje diplomatike sesa garanci për një proces të qëndrueshëm. Pa një datë të re dhe me tensionet ende aktive në rajon, rikthimi i bisedimeve bërthamore mbetet një mundësi e hapur, por larg të qenit i sigurt.
Nëse dialogu do të rinisë realisht, kjo do të varet jo vetëm nga kanalet diplomatike në Zvicër, por edhe nga fakti nëse armëpushimi në Liban do t’i mbijetojë presionit të terrenit.