Shtetet e Bashkuara kanë njoftuar sulme të reja ndaj Iranit dhe rikthimin e sanksioneve mbi shitjet e naftës iraniane, në një përshkallëzim të ri që, sipas versionit zyrtar amerikan, vjen pas sulmeve ndaj anijeve tregtare pranë Ngushticës së Hormuzit. Zhvillimi e vendos sërish në pikëpyetje armëpushimin e brishtë mes dy vendeve dhe po trazon menjëherë tregjet e energjisë.
Uashingtoni shpall goditje të reja ndaj Iranit
Sipas një deklarate të publikuar nga Komanda Qendrore e SHBA-së (CENTCOM) në platformën X, forcat amerikane kanë nisur “një seri goditjesh të fuqishme” ndaj Iranit.
Në deklaratën zyrtare, SHBA pretendon se këto sulme synojnë t’i imponojnë Teheranit “kosto të rënda” pas shënjestrimit të anijeve tregtare me ekuipazhe civile në një nga korridoret më të ndjeshme të lundrimit ndërkombëtar.
Pretendimi amerikan: përgjigje për tre anije tregtare
Sipas CENTCOM, goditjet amerikane janë përgjigje ndaj sulmeve iraniane ndaj tre anijeve tregtare që po kalonin nëpër Ngushticën e Hormuzit.
Po sipas deklaratës amerikane, veprimet e Iranit përbëjnë një agresion “të pajustifikuar” dhe një shkelje të qartë të armëpushimit. Deri në këtë pikë, ky mbetet versioni i bërë publik nga pala amerikane mbi arsyetimin e ndërhyrjes.
Sanksionet rikthehen dhe armëpushimi vihet nën presion
Njoftimi për sulmet erdhi menjëherë pasi SHBA rivendosi sanksionet ekonomike ndaj Iranit, përfshirë ato mbi shitjet e naftës iraniane.
Këto masa shihen si një goditje e drejtpërdrejtë për armëpushimin e brishtë mes dy vendeve, pasi heqin një nga lëshimet kryesore që Uashingtoni kishte bërë ndaj Teheranit në këmbim të rihapjes së lundrimit në Ngushticën e Hormuzit.
Më herët, Departamenti Amerikan i Thesarit kishte pranuar pezullimin e sanksioneve për 60 ditë, si pjesë e marrëveshjes së armëpushimit. Sekretari i Thesarit, Scott Bessent, e kishte paraqitur atë vendim si shenjë besimi te “bisedimet konstruktive” mes palëve.
Tregjet reagojnë menjëherë
Përshkallëzimi pati efekt të menjëhershëm në tregjet ndërkombëtare të naftës.
Çmimi i naftës Brent u rrit me 3% dhe arriti në 76 dollarë për fuçi, ndërsa nafta amerikane u rrit me afro 6%, duke kaluar sërish mbi 70 dollarë për fuçi për herë të parë që nga 30 qershori.
Për momentin, sinjalet që vijnë nga Uashingtoni tregojnë një linjë më të ashpër si në planin ushtarak, ashtu edhe në atë ekonomik.
Mbetet për t’u parë nëse ky hap do të thellojë përplasjen SHBA-Iran apo do të prodhojë një tjetër raund presioni mbi një armëpushim që dukej i pasigurt edhe para rikthimit të sanksioneve.