Pas zbardhjes së vendimit të Gjykatës Kushtetuese, mbrojtja e Erion Veliajt i është drejtuar Gjykatës së Lartë me një kërkesë për përshpejtimin e gjykimit. Sipas versionit të paraqitur nga avokati i tij, çdo shtyrje e mëtejshme rrezikon ta bëjë pa efekt praktik rishqyrtimin e çështjes, ndërsa prek drejtpërdrejt si lirinë personale të kryebashkiakut të Tiranës, ashtu edhe ushtrimin e mandatit të tij.
Kërkesa pas vendimit të Kushtetueses
Plarent Ndreca, avokati i Erion Veliajt, ka dorëzuar në Gjykatën e Lartë kërkesën për përshpejtim të gjykimit ndaj kryebashkiakut, pasi Gjykata Kushtetuese zbardhi vendimin ku, sipas mbrojtjes, i lihen disa detyra kësaj gjykate.
Lëvizja vjen në një moment kur beteja procedurale po zhvendoset te afatet dhe efektet konkrete të rigjykimit, jo vetëm te themeli i pretendimeve të mbrojtjes. Në këtë fazë, presioni është që çështja të mos mbetet peng i ritmeve të zakonshme të sistemit gjyqësor.
Argumenti i mbrojtjes: vonesa cenon lirinë dhe mandatin
Në kërkesën drejtuar Gjykatës së Lartë, mbrojtja argumenton se çdo vonesë në rigjykim ka pasoja të drejtpërdrejta jo vetëm mbi lirinë personale të Veliajt, por edhe mbi ushtrimin e mandatit të tij si kryetar i Bashkisë së Tiranës.
Sipas shkresave të cituara në materialin burimor, mbrojtja pretendon se nëse çështja nuk shqyrtohet me përparësi, rigjykimi mund të humbasë efektivitetin praktik. Sipas këtij arsyetimi, një vendim i dhënë me vonesë, kur pjesa më e madhe e mandatit është konsumuar, nuk do të rivendoste në mënyrë efektive të drejtën për të ushtruar funksionin publik dhe as pasojat institucionale të pamundësisë faktike për të ushtruar detyrën.
Kërkohet rishikim i masës “arrest në burg”
Po ashtu, mbrojtja kërkon që Gjykata e Lartë të vlerësojë nëse masa e sigurisë “arrest në burg” vijon të jetë e domosdoshme dhe proporcionale.
Në të njëjtën kërkesë, avokati kërkon të shqyrtohet nëse janë marrë realisht në konsideratë masat alternative të sigurimit. Ky është një nga nyjet kryesore të pretendimeve të mbrojtjes, e cila po kërkon që Gjykata e Lartë të mos kufizohet vetëm te afatet, por të shohë edhe bazën juridike të vijimit të masës aktuale.
Debati për kafazin e xhamit në seancë
Një tjetër pikë e ngritur nga mbrojtja lidhet me mbajtjen e Veliajt në kafazin prej xhami gjatë seancave gjyqësore. Sipas kërkesës, kjo duhet vlerësuar nëse cenon dinjitetin njerëzor, prezumimin e pafajësisë dhe të drejtën për një mbrojtje efektive.
Sipas argumentimit të cituar në dokumente, mbrojtja pretendon se izolimi i një të pandehuri në një kabinë xhami, pa identifikim konkret të një rreziku real dhe aktual, pa arsyetim individual dhe pa shqyrtim të masave më pak kufizuese, ngre një çështje juridike dhe kushtetuese, jo thjesht organizim salle.
Në të njëjtin version, theksohet se vendosja e një personi të prezumuar të pafajshëm në një hapësirë të izoluar dhe të dukshme për publikun, median dhe trupin gjykues krijon një imazh rrezikshmërie dhe fajësie përpara se kjo të provohet. Mbrojtja ngre gjithashtu pretendimin se një skemë e tillë mund të vështirësojë komunikimin konfidencial me avokatët.
Në këtë fazë, mbetet për t’u parë nëse Gjykata e Lartë do ta trajtojë kërkesën me prioritet dhe nëse do të hyjë në thelbin e pretendimeve të mbrojtjes për masën e sigurisë dhe kushtet e paraqitjes në seancë.
Përtej betejës procedurale, çështja po teston sërish ritmin e sistemit gjyqësor dhe aftësinë e tij për të dhënë një vendimmarrje në kohë, sidomos kur pasojat politike dhe institucionale përdoren si argument qendror nga palët.