Kryebashkiaku i Tiranës, Erion Veliaj, i është drejtuar Gjykatës së Lartë me një kërkesë që synon jo vetëm ndryshimin e masës së sigurisë “arrest në burg”, por edhe lirimin e menjëhershëm. Sipas versionit të paraqitur nga mbrojtja, çështja nuk ka nevojë të rikthehet për rigjykim në shkallët më të ulëta, por mund të zgjidhet përfundimisht nga vetë gjykata më e lartë.
Mbrojtja kërkon vendim pa kthim në shkallët më të ulëta
Sipas kërkesës së depozituar, mbrojtja argumenton se çështja është kryesisht juridike dhe kushtetuese. Për këtë arsye, pretendon se Gjykata e Lartë ka kompetencë të shprehet në themel, pa e zvarritur procesin përmes rikthimit të dosjes në gjykatat më të ulëta.
Në këtë linjë, mbrojtja thotë se nuk nevojiten prova të reja dhe as rivlerësim faktesh, por një vlerësim përfundimtar mbi ligjshmërinë dhe proporcionalitetin e masës së sigurisë që është në fuqi.
Në qendër të debatit, proporcionaliteti i arrestit
Sipas mbrojtjes, Gjykata e Lartë duhet të verifikojë nëse masa “arrest në burg” vijon të jetë e domosdoshme dhe proporcionale. Në kërkesë vihet në diskutim edhe fakti nëse rreziqet procedurale janë argumentuar në mënyrë konkrete dhe nëse janë shqyrtuar realisht masa alternative të sigurisë.
Kjo do të thotë se debati nuk po paraqitet vetëm si procedural, por edhe si një test për mënyrën se si justifikohet një kufizim i fortë i lirisë personale në një proces ende të pambyllur.
Kundërshtim edhe për mbajtjen në kafazin e xhamit
Një tjetër pikë e kërkesës lidhet me praninë e Veliajt në kafazin prej xhami gjatë seancave gjyqësore. Sipas mbrojtjes, kjo praktikë cenon dinjitetin njerëzor dhe bie ndesh me parimin e prezumimit të pafajësisë.
Për këtë arsye, është kërkuar që ai të mos mbahet në “kafaz” gjatë zhvillimit të proceseve gjyqësore, një çështje që prek jo vetëm simbolikën e trajtimit të të pandehurit, por edhe standardin që institucionet e drejtësisë zgjedhin të ndjekin në sallë.
Mbrojtja lidh arrestin edhe me ushtrimin e mandatit
Në argumentet e paraqitura, mbrojtja ngre edhe çështjen e mandatit të kryebashkiakut të Tiranës. Sipas saj, Veliaj është zgjedhur për një mandat katërvjeçar nga qershori 2023 deri në qershor 2027 dhe vijimi i arrestit po e bën praktikisht të pamundur ushtrimin e detyrës.
Sipas këtij interpretimi, pasoja nuk prek vetëm lirinë personale të tij, por edhe të drejtën e qytetarëve që kanë votuar për përfaqësuesin e tyre. Mbrojtja paralajmëron gjithashtu se kthimi i çështjes për rishqyrtim në shkallët më të ulëta do të sillte vonesa të tjera, me rrezikun që një vendim përfundimtar të vinte pasi një pjesë e konsiderueshme e mandatit të ishte konsumuar.
Përfundimisht, mbrojtja i kërkon Gjykatës së Lartë të ushtrojë kompetencën e saj, të ndryshojë masën e sigurisë dhe të urdhërojë lirimin e menjëhershëm të Erion Veliajt.
Mbetet të shihet nëse Gjykata e Lartë do ta marrë në shqyrtim këtë qasje pa e kthyer dosjen në instancat më të ulëta, në një çështje ku përplasja nuk është vetëm për masën e sigurisë, por edhe për standardin me të cilin drejtësia trajton figurat e zgjedhura.