Elisa Spiropali ka publikuar një mocion të dorëzuar në Asamblenë Kombëtare të Partisë Socialiste, ku hedh në tryezë disa teza që prekin drejtpërdrejt mënyrën si ushtrohet pushteti: sistem proporcional kombëtar me lista të hapura, ndarje më të qartë mes partisë dhe shtetit dhe, sipas versionit të saj, një nevojë për të mos e trajtuar protestën si zhurmë për t’u injoruar. Dokumenti vjen si thirrje për debat të brendshëm në PS, por prek edhe çështje që shkojnë përtej partisë në pushtet.
Çfarë përmban mocioni i bërë publik
Sipas dokumentit të publikuar nga Spiropali, thelbi i propozimit është hapja e një Dialogu Kombëtar për atë që ajo e quan "Marrëveshja e Re për Shqipërinë". Në tekst përmenden si prioritete rritja e përfaqësimit, më shumë demokraci të brendshme, më shumë meritokraci dhe institucione më të forta se individët.
paragraphs_extra_ignored
Një nga pikat më të forta politikisht është propozimi për një sistem proporcional kombëtar me lista të hapura, i shoqëruar me procese më demokratike brenda partive. Po ashtu, dokumenti kërkon ndarje më të qartë mes organizimit politik dhe administratës shtetërore, një temë e ndjeshme në një vend ku akuzat për përzierje të partisë me shtetin kanë qenë të vazhdueshme.
Protestat dhe pakënaqësia, nga rruga në tekstin e PS
Në mocion pranohet se protestat dhe pakënaqësitë qytetare nuk duhet të shpërfillen. Sipas Spiropalit, energjia qytetare që është shfaqur në rrugët e Tiranës, veçanërisht nga të rinjtë, duhet lexuar si kërkesë për përfaqësim dhe jo si shqetësim që shtypet ose anashkalohet.
Ky është një formulim politik me peshë, sidomos pasi vjen nga shumica qeverisëse. Megjithatë, dokumenti mbetet në nivel propozimi dhe nuk shoqërohet me hapa konkretë institucionalë, afate apo mekanizma të qartë se si do të përkthehet ky "reflektim" në ndryshime reale.
PS thotë se reforma duhet të nisë nga vetja
Në dokument argumentohet se asnjë marrëveshje e re me qytetarët nuk mund të jetë e besueshme nëse nuk fillon nga vetë Partia Socialiste. Spiropali kërkon që forumet e partisë të mos funksionojnë thjesht si struktura miratimi, por si hapësira debati, ndërsa funksionet politike të mos trajtohen si privilegje të përhershme.
Po ashtu, në tekst vihet theksi te roli i të rinjve në vendimmarrje, te karriera politike e mbështetur mbi punën dhe integritetin, si dhe te nevoja që administrata t’i shërbejë ligjit dhe qytetarëve, jo cikleve politike apo individëve me pushtet.
Kritika ndaj modelit të vitit 2008 dhe premtimi për një fazë të re
Mocioni mban qëndrim edhe për marrëveshjen politike të vitit 2008, për të cilën thuhet se i shërbeu stabilitetit të kohës, por se sot kufijtë e atij modeli janë bërë të dukshëm. Sipas dokumentit, sistemi i mbyllur nuk prodhon më të njëjtën hapësirë për konkurrencë, garë dhe përfaqësim.
Spiropali e paraqet këtë si nevojë për një fazë të re të demokracisë, jo për një tranzicion të ri. Në tekst flitet për më shumë kontroll mbi pushtetin, rikthim të Parlamentit në qendër të jetës demokratike, luftë ndaj korrupsionit dhe institucione që, sipas formulimit të përdorur në mocion, duhet të fitojnë më shumë autoritet se individët.
Vetë Spiropali sqaron se dokumenti nuk ishte menduar fillimisht për publikun, por për debatin e brendshëm në PS, dhe se e bëri publik për shkak të interesimit mediatik.
Përtej retorikës së reformës, mbetet për t’u parë nëse kjo nismë do të prodhojë ndryshime konkrete në sistemin zgjedhor dhe në raportin mes partisë në pushtet dhe shtetit, apo do të mbetet një tekst politik brenda kufijve të debatit partiak.