Kriza e stokut në Gjykatën e Apelit po thellohet: 48 mijë çështje presin shqyrtim, ndërsa Këshilli i Lartë Gjyqësor ka zgjeruar listën e dosjeve që mund të futen në procedurë të përshpejtuar. Vendimi paraqitet si masë lehtësuese, por vjen në një sistem që prej kohësh po prodhon më shumë pritje sesa zgjidhje.
KLGJ shton kategori të reja në listën prioritare
Sipas vendimit të ri, në kategorinë e çështjeve civile që mund të kërkojnë gjykim të përshpejtuar futen edhe paditë e pronësisë që lidhen me kthimin dhe kompensimin e pronave, çështjet për mbrojtjen e mjedisit dhe gjykimet kolektive për mbrojtjen e konsumatorit.
Zgjerimi i kësaj liste vjen ndërsa mijëra dosje vazhdojnë të presin prej vitesh, çka tregon se mekanizmat e deritanishëm nuk kanë arritur të frenojnë përkeqësimin e situatës në Apel.
Masat e mëparshme nuk e ndalën zvarritjen
Më herët, KLGJ kishte përcaktuar si çështje prioritare gjykimet ku palë janë të miturit, kërkesat për detyrimin e ushqimit, kujdestarinë, dëmshpërblimet dhe kontratat e punës.
Edhe pse qytetarëve u ishte njohur e drejta të kërkonin përshpejtim kur vonesat sillnin pasoja të rënda, vetë këto kërkesa kanë krijuar një stok më vete. Kjo e bën të dukshme se problemi nuk lidhet vetëm me renditjen e dosjeve, por me kapacitetin real të sistemit për t’i trajtuar ato.
Drejtësia mjedisore hyn në fokus bashkë me kapitullin 27
Në listën e re është përfshirë edhe drejtësia mjedisore, në një kohë kur, sipas arsyetimit zyrtar, kjo përkon me hapjen e kapitullit 27 dhe me kërkesat për përshpejtimin e reformave në mjedis dhe afrimin e legjislacionit me Bashkimin Europian.
Kjo lidhje me prioritetet e integrimit ngre edhe një tjetër pyetje: nëse sistemi po reagon ndaj nevojave të qytetarëve apo ndaj presionit institucional për të prodhuar përputhje formale me axhendat e BE-së.
Apeli me gjysmën e trupës gjyqësore
Situata bëhet edhe më e rëndë nga mungesa e gjyqtarëve. Aktualisht, Gjykata e Apelit ka 41 gjyqtarë nga 78 që duhet të ishin në total.
Në këto kushte, zgjerimi i listës së çështjeve prioritare duket më shumë si administrim i mungesës sesa zgjidhje e saj. KLGJ ka ndërhyrë disa herë me vendime për të shmangur stokun, por pa rezultat të dukshëm në terren.
Me 48 mijë dosje në pritje, problemi në Apel nuk duket se zgjidhet thjesht duke shtuar kategori me përparësi në letër.
Pa plotësim real të trupës gjyqësore dhe pa ulje të backlog-ut, rreziku mbetet që edhe procedurat e përshpejtuara të kthehen në një radhë të re brenda të njëjtit ngërç.