Në prag të mbylljes së afatit të vendosur nga Gjykata Kushtetuese dhe me Kuvendin tashmë në pushime, mazhoranca ka hedhur në tryezë një formulë të re për pagat e magjistratëve. Propozimi i PS parashikon një rritje thuajse simbolike, duke hapur sërish debatin mes detyrimit për të zbatuar vendimin e Kushtetueses dhe kursit të qeverisë për të mbajtur nën kontroll faturën financiare.
Propozimi u dorëzua në fund të afatit
Dy deputetët socialistë Aulona Bylykbashi dhe Admir Kadeli kanë dorëzuar më 30 korrik shtesat për korrigjimin e ligjit që rregullon pagat e gjyqtarëve dhe prokurorëve. Lëvizja erdhi në limitin e afatit të vendosur nga Gjykata Kushtetuese.
Sipas mazhorancës, ky hap e përmbush detyrimin që buron nga vendimi i Kushtetueses. Megjithatë, përmbajtja e ndryshimit tregon se PS ka zgjedhur variantin minimal të mundshëm, me një rritje prej vetëm 0.02%.
Rritje minimale dhe justifikimi i mazhorancës
Në thelb, formula ndryshon koeficientin nga 0.36 në 0.38. Socialistët argumentojnë se një rritje më e lartë do të krijonte, sipas tyre, një hendek të thellë me pagat në nivelet e tjera të hierarkisë shtetërore.
Në relacionin shoqërues pretendohet se është kërkuar një ekuilibër mes garancive materiale për pavarësinë e magjistratëve dhe proporcionalitetit në të gjithë sistemin e pagave publike. Sipas këtij arsyetimi, magjistrati më i thjeshtë në gjykatat e rrethit barazohet në pagë me kryetarin e Kuvendit dhe Kryeministrin, ose arrin në 0.91 të pagës së Presidentit.
Debati për pavarësinë dhe faturën publike
PS mbron tezën se kjo ndërhyrje mjafton për të korrigjuar efektet e skemës së mëparshme, e cila la pa prekur pagat në sistemin e drejtësisë ndërsa administrata përfitoi rritje më të dukshme.
Nga ana tjetër, çështja nuk ka qenë thjesht teknike. Gjykatësit dhe prokurorët e kanë lidhur nivelin e pagave me garancitë ndaj ndikimeve politike, ndërsa nga qeveria është artikuluar prej kohësh qëndrimi se sistemi i drejtësisë duhet t’i justifikojë me punë pagesat e larta që kërkon.
Edhe pagesa të prapambetura nga viti 2023
Efekti financiar i ndryshimit nuk kufizohet vetëm te paga aktuale. Në llogari përfshihen edhe pagesat e prapambetura që nisin nga viti 2023.
Sipas relacionit, kjo kosto do të përballohet nga buxheti i shtetit e shtrirë në disa vite buxhetore. Pikërisht këtu mbetet edhe pika më e ndjeshme e debatit: sa realisht po zbatohet fryma e vendimit të Kushtetueses dhe sa po kërkohet vetëm mbyllja formale e një detyrimi ligjor.
Ndërhyrja e Kushtetueses erdhi pas përplasjes mes mazhorancës dhe shoqatave të gjyqtarëve e prokurorëve, që kërkuan një skemë të re page. Propozimi i fundit i PS duket se synon të shmangë një tronditje më të madhe në skemën e pagave publike, por pa e shuar debatin nëse pavarësia e drejtësisë mund të trajtohet me një korrigjim kaq minimal.