Shtetet e Bashkuara kanë vendosur ta heqin Sirinë nga lista e shteteve sponsorizuese të terrorizmit, duke mbyllur një status që kishte mbetur në fuqi që prej vitit 1979. Sipas administratës Trump, lëvizja synon të ulë pengesat për investime dhe t’i hapë Damaskut një kanal më të gjerë drejt ekonomisë globale, edhe pse terreni politik dhe i sigurisë në Siri mbetet larg stabilitetit.
Një kthesë e fortë në qasjen e Uashingtonit
Vendimi shënon një ndryshim të rëndësishëm në politikën amerikane ndaj Sirisë. Sipas Sekretarit amerikan të Shtetit, Marco Rubio, masa vjen si njohje e hapave të ndërmarrë nga qeveria e re siriane për t’u distancuar nga terrorizmi ndërkombëtar.
Në të njëjtën linjë, administrata e presidentit Donald Trump ka afruar raportet me presidentin e ri sirian, Ahmed al-Sharaa, një figurë që më herët ishte lidhur me al-Kaedën. Kjo e bën kthesën diplomatike edhe më të ndjeshme politikisht, për shkak të së kaluarës së aktorëve që sot po trajtohen si partnerë të rinj nga Uashingtoni.
Edhe HTS del nga listat amerikane
Në të njëjtën periudhë, nga listat amerikane të organizatave terroriste është hequr edhe Hayat Tahrir al-Sham, grupi që udhëhoqi ofensivën që rrëzoi Bashar al-Assad në fund të vitit 2024.
HTS, i njohur më parë si Fronti al-Nusra, kishte qenë dega siriane e al-Kaedës. Ahmed al-Sharaa i ndërpreu lidhjet me atë rrjet në vitin 2016, por pesha e këtij sfondi mbetet thelbësore për të kuptuar sa e ndërlikuar është narrativa e re politike që po mbështetet nga SHBA.
Çfarë ndryshon për ekonominë siriane
Heqja e Sirisë nga kjo listë pritet të reduktojë disa nga pengesat më të forta për aktivitetin ekonomik dhe për hyrjen e investimeve. Klasifikimi si shtet sponsorizues i terrorizmit sillte kufizime të rënda financiare, duke prekur ndihmën amerikane, eksportet dhe shitjet e pajisjeve të mbrojtjes.
Përtej kësaj, statusi kishte pasoja edhe për kompani apo shtete të tjera që kryenin transaksione me Sirinë, pasi rreziku i ekspozimit ndaj sanksioneve e bënte vendin praktikisht toksik për biznesin ndërkombëtar. Sipas Sekretarit amerikan të Thesarit, Scott Bessent, vendimi mund të nxisë investime të reja dhe të ndikojë në stabilitetin politik e ekonomik.
Optimzëm zyrtar, por krizat mbeten në vend
Zyrtarët amerikanë dhe sirianë e kanë paraqitur vendimin si hap me peshë. Rubio foli për një “rrugë drejt prosperitetit” për sirianët, ndërsa ministri i Jashtëm sirian, Asaad Hassan al-Shaibani, e quajti një “hap historik” dhe tha se qeveria do të punojë për t’i dhënë fund pasojave të izolimit.
Megjithatë, ndryshimi i qëndrimit të SHBA-së nuk i zgjidh automatikisht problemet e mëdha të Sirisë. Qeveria e re ende nuk ka ndërtuar një sistem plotësisht përfaqësues, ndërsa tensionet me fqinjët, përfshirë Izraelin dhe Turqinë, mbeten të larta. Në sfond, Uashingtoni duket se po synon ta afrojë Sirinë me Perëndimin dhe ta mbajë larg ndikimit të Rusisë dhe Kinës.
Siria ishte futur në listën amerikane të shteteve sponsorizuese të terrorizmit në vitin 1979. Pas heqjes së saj, në këtë listë mbeten vetëm Kuba, Koreja e Veriut dhe Irani.
Përtej sinjalit politik dhe ekonomik që jep Uashingtoni, testi real do të jetë nëse kjo lëvizje sjell ndryshim konkret në terren, apo mbetet vetëm një ripozicionim gjeopolitik me rezultat ende të paqartë për vetë sirianët.