Korporata e Investimeve Shqiptare ka hapur një tjetër procedurë zhvillimi për prona publike në Tiranë, por këtë herë me një ndryshim që ngre pikëpyetje të drejtpërdrejta për interesin e shtetit. Sipas dokumenteve të publikuara në 30 prill, pjesa minimale e sipërfaqes së ndërtimit që duhet t’i kalojë shtetit është ulur në 35%, më poshtë se në thirrjet e mëparshme.
Pragu për shtetin zbret sërish
Sipas të dhënave të raportuara më herët për projektet e tjera të kësaj skeme, Korporata e kishte nisur me 45% pjesën e sipërfaqes për shtetin. Më pas kjo përqindje zbriti në 40% te projekti i njohur si Kulla e Kadastrës, ndërsa në thirrjen e fundit bie në 35%, që rezulton niveli më i ulët deri më sot.
paragraphs not allowed
Çfarë parashikon thirrja e re
Procedura e shpallur nga AIC lidhet me dy zhvillime: ndërtimin e “Korpusit të Institucioneve të Pavarura” në Njësinë Administrative nr. 2, në godinën ku ndodhet aktualisht INSTAT, si edhe “Qendrën për Zhvillimin Multifunksional” në Njësinë Administrative nr. 7, në zonën e ish-fushës së aviacionit.
paragraphs not allowed
Sipas versionit zyrtar në dokumentin e kualifikimit, projekti do të zbatohet me model partneriteti, ku Korporata paraqitet si zhvilluese e pronës shtetërore, ndërsa privati merr përsipër financimin, projektimin dhe ndërtimin. Në këmbim, investitori fiton të drejtën të zhvillojë një objekt multifunksional për sipërmarrje në pronën e Korporatës në ish-Fushën e Aviacionit, me sipërfaqe deri në rreth 50 mijë metra katrorë.
Gara matet me përqindjen që i mbetet shtetit
Aspekti qendror i garës është oferta financiare. Kandidatët duhet të garantojnë të paktën 35% të sipërfaqes për Korporatën, ndërsa fitues shpallet ai që ofron më shumë mbi këtë prag.
Në praktikë, kjo e kthen procesin në një ankand për ndarjen e sipërfaqes ndërtimore. Por ulja e pragut minimal do të thotë gjithashtu se shteti hyn në garë nga një pikë më e dobët negociuese sesa në procedurat e mëparshme.
Në projekte me sipërfaqe të mëdha, diferenca nuk është formale. Vetëm për një ndërtesë të llogaritur në rreth 50 mijë metra katrorë, 5% përkthehen në rreth 2,500 metra katrorë ndërtim më pak ose më shumë për palën publike.
Dy faza përzgjedhjeje dhe barrë e plotë për privatët
Procedura është ndërtuar në dy faza. Fillimisht vlerësohen projekt-idetë arkitekturore nga një juri ndërkombëtare, ndërsa në fazën finale pesha vendimtare i kalon ofertës financiare.
Sipas dokumenteve të procedurës, partneri privat duhet të mbulojë financimin, projektimin e detajuar, taksat dhe tarifat, si edhe sistemimin e përkohshëm të institucioneve publike që preken nga zhvillimi. Po ashtu, ai duhet të zhvillojë edhe dy objektet publike nga pjesa që i takon Korporatës në projektin për sipërmarrje.
Kandidatëve u kërkohet të provojnë akses në të paktën 10 milionë euro likuiditete ose linja financimi, si edhe eksperiencë të mëparshme në projekte të ngjashme me vlera disa milionë euro. Afati për aplikime është deri më 19 qershor 2026, ora 15:00.
Ligji organik i Korporatës e përkufizon si objektiv “vënien në përdorim me eficiencë të pronave shtetërore”. Pikërisht këtu qëndron edhe testi real për këtë procedurë: nëse ulja e pjesës minimale për shtetin do të sjellë konkurrencë më të fortë, siç nënkupton qasja zyrtare, apo nëse në fund publiku do të marrë më pak nga prona e vet.
Për momentin, dokumentet tregojnë një fakt të qartë: pragu i përfitimit publik është ulur sërish. Dhe kjo, për çdo projekt të kësaj natyre, mbetet pika që kërkon kontrollin më të madh publik dhe institucional.