Shtetet e Bashkuara kanë përsëritur paralajmërimin ndaj kompanive të transportit detar: sipas versionit zyrtar amerikan, çdo pagesë ndaj institucioneve shtetërore iraniane për kalim të sigurt në Ngushticën e Hormuzit mund të sjellë pasoja të rënda ligjore dhe financiare. Sinjali vjen në një moment kur një nga korridoret më të rëndësishme për naftën dhe mallrat po funksionon nën presion të fortë gjeopolitik.
Çfarë tha OFAC
Sipas Zyrës Amerikane të Kontrollit të Aseteve të Huaja, pagesat ndaj enteve shtetërore iraniane mbeten të ndaluara për persona dhe kompani amerikane. Agjencia ka bërë të qartë se në shënjestër mund të përfshihen edhe subjekte jo-amerikane, nëse marrin pjesë në transaksione të tilla.
Kjo do të thotë se paralajmërimi nuk kufizohet vetëm te operatorët me lidhje direkte me SHBA-në, por shtrin presionin edhe mbi kompani të tjera që lëvizin në një treg global ku financat, siguracionet dhe logjistika lidhen ngushtë me sistemin amerikan.
Jo vetëm para, por çdo formë pagese
Sipas OFAC, rreziku i sanksioneve nuk lidhet vetëm me pagesat klasike në para. Në njoftim përfshihen edhe asete dixhitale, shkëmbime joformale dhe donacione, një formulim që tregon se Uashingtoni po përpiqet të mbyllë sa më shumë rrugë anashkalimi.
Agjencia amerikane ka sinjalizuar gjithashtu se do të vazhdojë të godasë sektorët që i konsideron kyç për ekonominë iraniane, veçanërisht naftën dhe industrinë petrokimike.
Hormuzi po humbet trafikun
Tensionet në rajon kanë sjellë një rënie të fortë të lëvizjes detare në Ngushticën e Hormuzit. Sipas të dhënave të raportuara në materialin burimor, nga rreth 3 mijë anije në muaj që kalonin zakonisht, tani kjo rrugë përdoret vetëm nga disa anije në ditë.
Në versionin e paraqitur, kjo rënie lidhet me kufizimet iraniane dhe me bllokadën detare të vendosur nga SHBA, një zhvillim që rrit pasigurinë për operatorët dhe kostot për zinxhirët ndërkombëtarë të furnizimit.
Përplasja e narrativave mes Uashingtonit dhe Teheranit
Irani ka deklaruar se po mbledh tarifa nga anijet për të garantuar kalim të sigurt dhe se të ardhurat, sipas pretendimit të Teheranit, janë depozituar në bankën qendrore të vendit.
Nga ana tjetër, autoritetet iraniane e kanë cilësuar bllokadën amerikane si “pirateri”. SHBA, sipas argumentit të saj zyrtar, thotë se këto masa synojnë të kufizojnë të ardhurat e Iranit dhe aftësinë e tij për të shmangur sanksionet.
Për kompanitë detare, mesazhi praktik është i drejtpërdrejtë: çdo pagesë e lidhur me kalimin në Hormuz mund të kthehet në çështje sanksionesh.
Për tregjet dhe transportin global, kjo do të thotë se një korridor strategjik mbetet i kapur mes presionit amerikan, kundërpërgjigjes iraniane dhe një pasigurie që po rëndon mbi qarkullimin e mallrave dhe energjisë.