Izraeli ka finalizuar një marrëveshje shumë miliardë dollarëshe me Shtetet e Bashkuara për blerjen e dy grupeve të avionëve luftarakë, në një moment kur shpenzimet ushtarake të vendit po zgjerojnë peshën e tyre në buxhet. Sipas versionit zyrtar, paketa përfshin avionë F-35 nga Lockheed Martin dhe F-15IA nga Boeing, ndërsa qeveria izraelite po paralajmëron edhe një rritje të mëtejshme të fondeve për mbrojtjen.
Marrëveshja me SHBA për dy tipe avionësh luftarakë
Sipas informacionit të bërë publik, Forcave të Mbrojtjes së Izraelit do t’u shtohen avionë shumëfunksionalë F-35 dhe avionë F-15IA. F-35 konsiderohet një nga platformat ushtarake më të avancuara dhe Izraeli ka tashmë në përdorim dhjetëra njësi të këtij modeli.
Marrëveshja u finalizua të dielën dhe vjen si pjesë e thellimit të bashkëpunimit ushtarak me SHBA-në, në një kohë kur rajoni mbetet i tensionuar dhe prioritetet e sigurisë po përdoren si argument për zgjerimin e arsenalit ajror.
Netanyahu e paraqet si forcim të superioritetit ajror
Kryeministri Benjamin Netanyahu e paraqiti marrëveshjen si një hap për forcimin e superioritetit ajror të Izraelit. Sipas tij, pilotët izraelitë mund të arrijnë "kudo në qiellin e Iranit" dhe janë të gatshëm ta bëjnë këtë, nëse do të jetë e nevojshme.
Në të njëjtën deklaratë, Netanyahu tha se gjatë dekadës së ardhshme buxhetit të mbrojtjes do t’i shtohen 118 miliardë dollarë, me synimin që Izraeli të prodhojë armë në vend dhe të ulë varësinë nga furnizuesit e huaj.
Rritja e buxhetit ushtarak po institucionalizohet
Izraeli ka miratuar së fundmi buxhetin e vitit 2026, i cili përfshin një rritje me miliarda dollarë të shpenzimeve për mbrojtjen. Kjo tregon se zgjerimi i kapaciteteve ushtarake nuk po trajtohet si masë e përkohshme, por si linjë afatgjatë e politikës shtetërore.
Sipas të dhënave të përmendura në materialin burimor, shpenzimet ushtarake të Izraelit janë rritur vazhdimisht që nga nisja e luftës në Gaza pas sulmit të Hamasit më 7 tetor 2023.
Vendimi vjen mes përshkallëzimit në disa fronte
Përveç luftës në Gaza, Izraeli ka kaluar edhe një konflikt disajavor me Iranin, i zhvilluar përkrah SHBA-së, aleatit të tij kryesor. Në të njëjtën kohë, vendi vijon përballjen me Hezbollah-un në jug të Libanit.
Në këtë sfond, blerja e avionëve të rinj dhe rritja e buxhetit ushtarak po paraqiten nga autoritetet si domosdoshmëri strategjike. Megjithatë, materiali burimor nuk jep detaje shtesë mbi afatet e dorëzimit, koston e ndarë për secilin model apo ndikimin konkret financiar në buxhetin e përgjithshëm shtetëror.
Marrëveshja e re me SHBA-në e shtyn edhe më tej fokusin e Izraelit drejt fuqizimit ajror dhe rritjes së shpenzimeve të mbrojtjes.
Për momentin, ajo që dihet mbetet versioni zyrtar: më shumë avionë luftarakë, më shumë para për ushtrinë dhe një sinjal i qartë se klima e përhershme e sigurisë po përkthehet në angazhime të reja financiare shumëvjeçare.