Pas një periudhe tensioni mes Berlinit dhe Uashingtonit, kancelari gjerman Friedrich Merz po sinjalizon një përpjekje për uljen e toneve me presidentin amerikan Donald Trump. Sipas versionit të bërë publik nga vetë Merz, të dy kanë zhvilluar një bisedë telefonike “shumë të mirë”, ku në qendër kanë qenë Irani, Ukraina dhe samiti i ardhshëm i NATO-s.
Çfarë tha Merz për telefonatën me Trump
Sipas një postimi të Merz në platformën X, biseda me Trump ka qenë pozitive dhe ka prodhuar dakordësi për disa çështje të ndjeshme ndërkombëtare. Kancelari gjerman tha se të dy janë shprehur se Irani duhet të rikthehet në tryezën e negociatave.
Irani, Hormuzi dhe samiti i NATO-s në fokus
Sipas versionit të publikuar nga Merz, gjatë telefonatës është diskutuar edhe për Ngushticën e Hormuzit, e cila, sipas tij dhe Trump, duhet të mbetet e hapur. Po ashtu, Merz ka përsëritur qëndrimin se Irani nuk duhet të zotërojë armë bërthamore.
Ai bëri me dije se pjesë e bisedës kanë qenë edhe përpjekjet për një zgjidhje paqësore në Ukrainë, si dhe samiti i NATO-s në Ankara që pritet të mbahet në fillim të qershorit. Në deklarimin e tij, kancelari ka theksuar se SHBA-ja dhe Gjermania mbeten partnerë të fortë brenda aleancës.
Nga përplasjet publike te sinjalet për zbutje
Telefonata vjen pas javësh përplasjeje politike mes dy liderëve. Së fundmi, Trump kishte reaguar ashpër ndaj disa komenteve të Merz, pasi kancelari gjerman kishte sugjeruar se SHBA-ja nuk dukej të kishte një strategji të qartë për luftën me Iranin.
Pas këtyre deklaratave, Trump e kishte akuzuar Merz se nuk dinte për çfarë po fliste dhe kishte hedhur në tryezë edhe mundësinë e tërheqjes së trupave amerikane nga Gjermania. Kjo e ktheu debatin nga retorika diplomatike në një sinjal konkret presioni ndaj Berlinit.
Trupa amerikane dhe mungesa e konfirmimit nga Trump
Në fillim të majit, qeveria amerikane njoftoi tërheqjen e 5000 trupave të stacionuara në Gjermani. Sipas Ministrisë së Mbrojtjes të SHBA-së, vendimi u arsyetua me një rishikim të pozicionimit të forcave amerikane në Evropë, por lëvizja u lexua edhe në kontekstin e ftohjes politike mes dy vendeve.
Gjatë telefonatës me Merz, Trump ndodhej në avion, në kthim nga Kina, ku kishte zhvilluar një takim me presidentin Xi Jinping. Edhe atje, sipas materialit burimor, Irani ka qenë temë qendrore. Deri tani, Trump nuk është shprehur publikisht për telefonatën me kancelarin gjerman, çka lë në fuqi vetëm versionin e shpallur nga Berlini.
Për momentin, sinjali për ulje tensionesh vjen vetëm nga pala gjermane dhe mbetet për t’u parë nëse ai do të pasohet nga qëndrime konkrete nga Uashingtoni.
Në diplomaci, sidomos kur marrëdhëniet janë testuar nga kërcënime ushtarake dhe akuza publike, një telefonatë e “mirë” nuk mjafton domosdoshmërisht për të mbyllur krizën.