Udhëtarët që hyjnë në zonën Shengen nga vende jashtë Bashkimit Evropian po përballen me kontrolle më të gjata pas vendosjes së sistemit të ri EES. Sipas drejtuesve të aeroporteve dhe operatorëve ajrorë, koha e pritjes është rritur ndjeshëm në disa pika kufitare, ndërsa versioni zyrtar i Brukselit flet për probleme të kufizuara.
Nga 7 minuta në 20 minuta në Romë
Sipas Ivan Bassato, drejtorit kryesor të aviacionit në aeroportin Fiumicino të Romës, koha mesatare e kalimit në kontrollin kufitar është rritur nga rreth shtatë minuta në 20 minuta.
Ai ka pranuar se, megjithëse integrimi i sistemit EES me portat elektronike ka sjellë disa përmirësime, procesi ende nuk ka efikasitetin që kishte më parë. Kjo do të thotë se udhëtarët duhet të llogarisin më shumë kohë vetëm për të kaluar filtrin kufitar.
Linjat ajrore dhe aeroportet paralajmërojnë për radhë
Edhe Ryanair u ka kërkuar pasagjerëve që udhëtojnë drejt Evropës të marrin masa për kohë shtesë, duke paralajmëruar për vonesa dhe radhë të gjata në disa aeroporte.
Në aeroportin e Faros në Portugali, autoritetet kufitare kanë pranuar gjithashtu se sistemi has probleme teknike herë pas here. Sipas mbikëqyrësit Pedro Oliveira, pritjet që më parë zgjatnin rreth 10 minuta mund të shkojnë mbi 30 minuta, ndërsa vonesat mbi një orë, sipas tij, mbeten më të rralla dhe lidhen kryesisht me mbërritjen e disa fluturimeve në të njëjtën kohë.
Çfarë është EES dhe pse po ngadalëson procedurat
EES është sistemi dixhital i Bashkimit Evropian që regjistron hyrjet dhe daljet e shtetasve nga vende jashtë BE-së në zonën Shengen.
Sistemi kërkon regjistrimin e gjurmëve të gishtërinjve dhe fotografisë gjatë hyrjes, ndërsa verifikimi bëhet edhe në dalje. Procedura kryhet kryesisht përmes kiosave automatike ose portave elektronike, ndërsa fëmijët nën 12 vjeç kontrollohen nga oficerët kufitarë.
Në praktikë, futja e këtyre hapave shtesë po përkthehet në më shumë kohë pritjeje, sidomos në pikat me fluks të lartë veror.
Brukseli minimizon, pasagjerët raportojnë humbje fluturimesh
Komisioni Evropian ka deklaruar se ndërprerjet në shumicën e aeroporteve të BE-së janë të kufizuara dhe se do të vazhdojë të mbështesë shtetet anëtare në zbatimin e sistemit të ri.
Por raportimet nga disa aeroporte, përfshirë Romën dhe Barcelonën, tregojnë një tablo më problematike: pasagjerë që presin nga 45 minuta deri në dy orë dhe raste kur vonesat në kontrollin kufitar kanë sjellë humbje fluturimesh.
Drejtuesit e aeroporteve po kërkojnë ndërhyrje të mëtejshme, përfshirë heqjen e procedurave të dyfishta dhe zgjerimin e përdorimit të aplikacionit të para-regjistrimit të BE-së, i cili aktualisht përdoret vetëm nga Suedia dhe Portugalia.
Për ata që planifikojnë udhëtime në Evropë gjatë sezonit veror, sinjali është i qartë: kontrollet kufitare mund të zgjasin dukshëm më shumë se më parë.
Deri sa sistemi të stabilizohet plotësisht, paralajmërimet nga aeroportet duken më pranë realitetit në terren sesa qetësia e komunikimit zyrtar.