I dërguari i Bashkimit Evropian për dialogun mes Kosovës dhe Serbisë, Peter Sorensen, zhvilloi të premten një vizitë të paparalajmëruar në Prishtinë, ku u takua me kryeministrin në detyrë, Albin Kurti. Takimi vjen në një moment të ndjeshëm për sistemin e drejtësisë në Kosovë dhe përplasjen rreth rikthimit në detyrë të gjyqtarëve dhe prokurorëve serbë që u larguan në vitin 2022.
Në qendër të bisedës, rikthimi i zyrtarëve të dorëhequr
Sipas njoftimit të zyrës së Kurtit, një nga çështjet kryesore të ngritura nga Sorensen ishte kthimi në punë i dhjetëra gjyqtarëve dhe prokurorëve serbë që kishin dhënë dorëheqje dy vjet më parë.
BE-ja e ka shtyrë prej kohësh që kjo temë të trajtohet në kuadër të dialogut mes Kosovës dhe Serbisë, duke e lidhur çështjen me funksionimin e institucioneve dhe përfaqësimin e komunitetit serb në drejtësi.
Qeveria pranon përfshirjen, por jo rikthimin automatik
Sipas versionit zyrtar nga Prishtina, Kurti ka përsëritur se është i hapur për përfshirjen e serbëve në gjyqësor dhe prokurori, por jo për rikthimin e tyre automatik në vendet e mëparshme të punës.
Ai ka këmbëngulur që çdo vendim të merret në përputhje me Kushtetutën dhe ligjet e Kosovës, çka lë të kuptohet se përplasja nuk është vetëm politike, por edhe institucionale dhe procedurale.
Vizita vjen mes trysnisë ndaj Këshillit Gjyqësor
Koha e vizitës tërheq vëmendje edhe për një arsye tjetër. Sorensen mbërriti në Prishtinë në të njëjtën ditë kur Kurti dhe ushtruesja e detyrës së presidentit, Albulena Haxhiu, shtynë Këshillin Gjyqësor të Kosovës që të kërkojë lirimin nga detyra të gjyqtarëve serbë të dorëhequr.
Kjo lëvizje erdhi pavarësisht thirrjeve nga BE-ja që të mos ushtrohet presion mbi një institucion që duhet të funksionojë i pavarur nga ekzekutivi dhe zhvillimet politike të ditës.
Mbledhja e KGJK-së dështoi për mungesë kuorumi
Të premten ishte parashikuar edhe një mbledhje e Këshillit Gjyqësor, ku pritej të trajtohej çështja e gjyqtarëve të dorëhequr serbë. Megjithatë, mbledhja dështoi për shkak të mungesës së kuorumit.
Kjo e lë pezull një dosje që po trajtohet njëkohësisht si çështje e drejtësisë, e dialogut politik dhe e marrëdhënieve të Kosovës me BE-në.
Takimi i Sorensen me Kurtin, i zhvilluar pa paralajmërim publik, vjen në një moment kur tensioni mes kërkesave të BE-së, qëndrimit të qeverisë dhe pavarësisë së institucioneve të drejtësisë është bërë edhe më i dukshëm.
Pikërisht te mënyra se si do të trajtohet rikthimi ose jo i gjyqtarëve dhe prokurorëve serbë pritet të testohet jo vetëm dialogu me Serbinë, por edhe raporti mes pushtetit politik dhe institucioneve të drejtësisë në Kosovë.