Europa Jugore po hyn sërish në një verë alarmi, me zjarre që po përhapen me ritëm të shpejtë në Spanjë, Francë dhe zona të tjera të rajonit. Mes temperaturave ekstreme dhe terrenit të tharë, mijëra njerëz janë detyruar të lënë shtëpitë, ndërsa bilanci i sipërfaqeve të djegura po ngre pikëpyetje serioze për kapacitetin e reagimit institucional.
Spanja në emergjencë mes valës së tretë të të nxehtit
Sipas qeverisë spanjolle, është shpallur gjendje e jashtëzakonshme në rajonin e Madridit dhe në provincën e Ávilës, pasi zjarret dolën jashtë kontrollit gjatë valës së tretë të të nxehtit për këtë verë.
Temperaturat kanë shkuar deri në 44.7 gradë Celsius, ndërsa rreth 10 mijë banorë janë evakuuar në zonat përreth Madridit. Në operacion janë përfshirë edhe njësitë ushtarake të emergjencës, një tregues i qartë i shkallës së krizës.
Kryeministri Pedro Sánchez ka deklaruar se janë mobilizuar të gjitha mjetet në dispozicion, ndërsa autoritetet u kanë bërë thirrje qytetarëve të zbatojnë udhëzimet zyrtare. Megjithatë, përmasat e flakëve po tregojnë se kontrolli mbi situatën mbetet i brishtë.
Franca përballet me një zjarr gjigant pranë Bordosë
Në jugperëndim të Francës, një zjarr masiv pranë Bordosë ka djegur mbi 37 mijë hektarë pyje në pak më shumë se 24 orë, sipas raportimeve zyrtare.
Më shumë se 18 800 persona, mes tyre edhe mijëra turistë, janë evakuuar nga kampingjet dhe shtëpitë e pushimit. Autoritetet franceze raportojnë gjithashtu se disa banesa janë shkatërruar.
Rreth 800 zjarrfikës dhe katër avionë janë angazhuar për izolimin e flakëve, ndërsa zjarri ka prekur edhe Cap Ferret, një nga zonat më të njohura turistike të Francës. Mbyllja e rrugëve dhe largimi i mijëra banorëve kanë treguar se rreziku nuk po kufizohet më vetëm në zona të thella pyjore.
Shifrat europiane tregojnë përshkallëzim të krizës
Sipas Sistemit Europian të Informacionit për Zjarret në Pyje, mbi 1 milion hektarë janë djegur në Spanjë që nga fillimi i vitit.
Të dhënat e së njëjtës platformë tregojnë se sipërfaqja e djegur në Bashkimin Europian deri më 22 korrik është pothuajse dyfishuar krahasuar me mesataren e 20 viteve të fundit.
Në të njëjtën kohë, një valë e fortë e të nxehtit detar po prek rreth 80% të Mesdheut, me temperaturat e ujit deri në 5 gradë Celsius mbi mesataren klimatike të periudhës 1991–2020. Këto tregues po e bëjnë krizën më të gjerë se një seri zjarresh të izoluara.
Paralajmërimi i shkencëtarëve: skenarë gjithnjë e më ekstremë
Ekspertët paralajmërojnë se kombinimi i ndryshimeve klimatike me braktisjen e tokave bujqësore po krijon kushte ideale për zjarre me përmasa gjithnjë e më të mëdha.
Profesori i inxhinierisë pyjore në Universitetin e Lleidës, Víctor Resco de Dios, ka vlerësuar se nuk mund të përjashtohen më skenarë ekstremë të ngjashëm me ata të parë në Kaliforni apo Australi.
Ai ka paralajmëruar se mund të afrohen skenarë të tipit “Ferri i Dantes”, me zjarre që përfshijnë qindra mijëra apo edhe një milion hektarë. Vlerësimi i shkencëtarëve vjen në një kohë kur thatësira, valët e të nxehtit dhe dëmet ndaj bujqësisë e ekosistemeve po shfaqen si pjesë e së njëjtës krizë.
Bilanci i deritanishëm tregon një Europë më të ekspozuar ndaj zjarreve të mëdha, ndërsa reagimi i autoriteteve po vihet në provë nga ritmi i përshkallëzimit.
Kur sipërfaqet e djegura rriten nga viti në vit dhe evakuimet masive bëhen rutinë vere, alarmi nuk mbetet më vetëm meteorologjik, por kthehet në çështje të menaxhimit publik, territorit dhe politikave afatgjata.