Një tjetër pengesë ligjore për Donald Trump ka ardhur nga një gjykatë federale në Manhattan, e cila rrëzoi ndalimin e vizave për emigrantët nga 75 vende. Vendimi e cilëson masën jokushtetuese dhe ngre pikëpyetje serioze mbi mënyrën si administrata amerikane tentoi të impononte një filtër kolektiv mbi bazë kombësie.
Vendimi i gjykatës kundër administratës Trump
Gjykata Federale e Qarkut në Manhattan vendosi të heqë ndalimin për lëshimin e vizave ndaj emigrantëve nga 75 vende, në një goditje të re për administratën Trump. Sipas raportimit të CNN, gjykata arriti në përfundimin se masa ishte “jokushtetuese” dhe përtej autoritetit legjitim të Sekretarit të Shtetit, Marco Rubio.
Ky vendim i vë kufi një politike që administrata e paraqiste si kontroll mbi hyrjet në SHBA, por që sipas gjykatës ka tejkaluar qartë kornizën ligjore.
Si u justifikua masa e pezullimit të vizave
Në janar, Departamenti amerikan i Shtetit pezulloi vizat për emigrantë nga afro 40% e vendeve të botës, mes tyre Brazili, Kolumbia, Egjipti, Haiti, Somalia dhe Rusia. Sipas versionit zyrtar të administratës, masa synonte të bllokonte hyrjen e personave që mund të përfitonin nga ndihma sociale dhe përfitimet publike në Shtetet e Bashkuara.
Por ligji amerikan parashikon që një vizë mund të refuzohet vetëm nëse aplikanti konsiderohet “barrë publike”, çka kërkon vlerësim individual nga një oficer konsullor mbi gjendjen financiare, moshën, shëndetin, aftësitë dhe statusin familjar të personit.
Gjykatësja: refuzimi ishte i paracaktuar
Gjyqtarja Janet Vargas konstatoi se në praktikë, zyrtarëve amerikanë u ishte kërkuar të refuzonin aplikantët edhe kur ata mund të mbështeteshin vetë, vetëm për shkak të vendit të origjinës. Në këtë lexim, vendimi administrativ nuk po zbatonte një test individual, por po funksiononte si ndalim kolektiv.
Në dosjen e çështjes u përfshi edhe një telegram që Marco Rubio u kishte dërguar posteve diplomatike dhe konsullore, ku zyrtarët udhëzoheshin të refuzonin aplikantë edhe kur paraqiteshin prova që, në rrethana normale, do ta kapërcenin arsyetimin për “barrë publike”.
Çfarë vizash prekeshin dhe pse vendimi ka peshë
Ndalimi ngrinte vizat e qëndrimit të përhershëm për persona që synonin të ribashkoheshin me familjarët ose të nisnin punë në SHBA. Masa nuk zbatohej për vizat jo-imigruese, si ato turistike apo studentore.
Sipas arsyetimit të gjykatës, këto veprime binin ndesh me një ligj të vitit 1965 që ndalon diskriminimin mbi bazë kombësie në lëshimin e vizave. Po ashtu, u vlerësua se ishte shkelur edhe dispozita që ia ndalon sekretarit të shtetit të ndikojë mbi trajtimin e rasteve individuale nga zyrtarët konsullorë.
Thelbi i vendimit është i qartë: një administratë nuk mund të zëvendësojë shqyrtimin individual me refuzim në bllok, edhe kur e paketojnë masën si kontroll social apo administrativ.
Për Trump, kjo është jo vetëm një humbje në gjykatë, por edhe një goditje ndaj mënyrës se si është tentuar të shtyhet kufiri i pushtetit ekzekutiv në politikat e emigracionit.