Një paralajmërim i fortë ka ardhur nga OKB-ja, e cila thotë se bota po hyn në një fazë me rrezik të shtuar për ngjarje ekstreme të motit, teksa El Niño po forcohet dhe efektet e tij po ndihen në disa rajone. Sipas drejtuesve të organizatave ndërkombëtare të motit, kombinimi i këtij fenomeni me ngrohjen globale mund të shtojë presionin mbi komunitetet dhe ekonomitë në shumë vende.
Sinjali i OKB-së për një përshkallëzim të rrezikut
Sipas OKB-së, ndikimet e El Niño kanë nisur të shfaqen në nivel global, duke e shtyrë situatën drejt asaj që është përshkruar si “zonë rreziku e motit ekstrem”. Paralajmërimi është bërë nga sekretari i përgjithshëm António Guterres, ndërsa Organizata Botërore Meteorologjike vlerëson se fenomeni mund të zgjasë të paktën deri në shkurt 2027.
Në versionin e paraqitur nga organizmat ndërkombëtarë, ky mund të jetë një nga episodet më të forta të El Niño në më shumë se 70 vjet, çka e bën alarmin më serioz se njoftimet e zakonshme sezonale për motin.
Çfarë pritet të sjellë El Niño në rajone të ndryshme
Fenomeni po ndryshon modelet e motit në pjesë të ndryshme të globit. Në disa zona priten thatësira më të forta, ndërsa në të tjera reshje intensive, tajfune dhe përmbytje më të rënda.
Sipas vlerësimeve të bëra publike, El Niño pritet gjithashtu të rrisë temperaturat në disa vende, duke i shtuar efektet e nxehtësisë globale që lidhen me ndryshimet klimatike. Kjo e bën pasojën jo vetëm meteorologjike, por edhe sociale e ekonomike.
Treguesit në Paqësor po i shtojnë peshë alarmit
Të dhënat e monitorimit tregojnë rritje të ndjeshme të temperaturave të detit në Paqësorin tropikal qendror dhe lindor gjatë muajve të fundit, një shenjë e qartë se fenomeni po forcohet. Në rajonin kryesor të vëzhgimit, temperaturat e sipërfaqes së detit kanë qenë mbi 2 gradë Celsius mbi mesataren gjatë javëve të fundit.
Parashikimet sugjerojnë se temperatura mujore e sipërfaqes së detit mund t’i afrohet 4 gradë Celsius mbi mesataren. Nëse ky skenar konfirmohet, atëherë ky episod i El Niño do të renditej si më i forti të paktën që nga viti 1950.
Më shqetësuese paraqitet situata nën sipërfaqen e Paqësorit, ku në disa zona janë regjistruar temperatura më shumë se 8 gradë Celsius mbi mesataren. Temperaturë mbi normalen priten edhe në pjesë të tjera të botës, përfshirë Oqeanin Indian, Atlantikun tropikal dhe zonat pranë brigjeve australiane.
Alarm për ekonomitë dhe komunitetet
Sekretarja e Përgjithshme e WMO-së, Celeste Saulo, ka paralajmëruar se El Niño ka potencialin të godasë rëndë komunitetet dhe ekonomitë në mbarë botën. Për këtë arsye, agjencia ka njoftuar një mobilizim të gjerë për shpërndarjen e parashikimeve mbi ngjarjet e mundshme ekstreme të motit.
Raportimet ndërkombëtare tregojnë se qeveri dhe shkencëtarë në vende të ndryshme po përpiqen të marrin masa për të ulur rrezikun e vdekjeve, zhvendosjes së popullsisë dhe dëmeve në mjedis. Megjithatë, mbetet për t’u parë sa shpejt dhe sa realisht do të përkthehen këto paralajmërime në masa konkrete mbrojtëse në terren.
El Niño është një fenomen natyror që zhvillohet në Oqeanin Paqësor dhe lidhet me ndryshimin e modeleve të erës, duke lejuar përhapjen e ujërave më të ngrohta drejt lindjes dhe çlirimin e më shumë nxehtësie në atmosferë.
Në këtë fazë, sinjalet që po japin institucionet ndërkombëtare janë të qarta: rreziku po rritet dhe pasojat mund të jenë shumë më të gjera sesa një sezon i zakonshëm moti i paqëndrueshëm.