Kryeministri Edi Rama ka shpallur nisjen e një skeme të re politike me emrin “Prania Besnike”, që sipas tij do të zhvillohet çdo të premte në orën 17:00 në të gjithë territorin. Nisma paraqitet si dëgjesë me qytetarët, por mënyra si u prezantua la të kuptohet edhe një përpjekje për të rregulluar raportin mes partisë, deputetëve dhe administratës, në një moment kur vetë kreu i qeverisë pranoi publikisht deformime të njohura prej vitesh.
Një mekanizëm javor i shpallur nga kreu i qeverisë
Sipas versionit të bërë publik nga Rama, procesi nis që këtë të premte dhe do të përsëritet çdo javë në të njëjtin orar. Ai e përshkroi si një dëgjesë të vazhdueshme me qytetarët, që do të zgjasë për aq kohë sa ai të jetë në krye të Partisë Socialiste.
Në thelb, nisma paraqitet si një prani e organizuar e deputetëve dhe strukturave politike në terren. Por fakti që ajo shpallet nga kryeministri dhe lidhet drejtpërdrejt me partinë ngre sërish pikëpyetjen e zakonshme nëse kufiri mes shtetit dhe partisë po sqarohet realisht apo vetëm po riformulohet me emër të ri.
Mesazhi për deputetët: jo favore, jo telefonata te drejtorët
Rama tha se deputetët nuk duhet ta përdorin funksionin për të kërkuar favore te drejtuesit e institucioneve. Sipas tij, fokusi duhet të jetë te problemet reale të qytetarëve dhe te referimi i tyre pranë institucioneve përgjegjëse.
Ky është një pranim i tërthortë se praktika e ndërhyrjeve informale ka qenë aq e pranishme, sa tashmë kërkon disiplinim publik nga maja e pushtetit. Kur kryeministri detyrohet të sqarojë se deputeti nuk duhet të marrë në telefon një drejtor për “ndere”, problemi nuk duket thjesht teorik.
“Partia nuk bëhet shtetin”, por alarmi vjen nga vetë qeveria
Në fjalën e tij, Rama këmbënguli se partia nuk duhet të kthehet në sportel punësimi dhe se militanti nuk mund të jetë rruga e qytetarit për të marrë një të drejtë që i takon me ligj. Ai tha se politika duhet të jetë “antenë për shtetin që dëgjon” dhe jo kanal paralel i një shteti që nuk funksionon.
Deklarata tingëllon si distancim nga një model që është denoncuar prej kohësh në administratë dhe në marrëdhënien me qytetarin. Por mbetet e paqartë se çfarë mekanizmash konkretë do ta ndajnë këtë nismë nga ndërhyrja politike që vetë Rama thotë se duhet frenuar.
Pranimi më i drejtpërdrejtë: në administratë ka njerëz “me WhatsApp”
Pjesa më domethënëse e deklaratës ishte kur Rama tha se në administratë ka “plotë njerëz që janë aty me meritë” dhe “plotë njerëz që janë aty me WhatsApp”. Me këtë formulim, ai pranoi publikisht ekzistencën e një skeme ndikimi informal në punësim ose në vendimmarrje, një akuzë që opozita dhe publiku e kanë artikuluar prej vitesh.
Sipas tij, kjo duhet të ndryshojë. Megjithatë, deklarata ngre një pyetje më të madhe se vetë nisma e së premtes: nëse problemi është kaq i njohur në majën e qeverisë, pse pranohet vetëm në formë retorike dhe jo me përgjegjësi të qarta institucionale.
Nisma e re po shitet si një urë mes qytetarit dhe institucioneve, por vetë mënyra si u prezantua tregoi se shqetësimi real mbetet funksionimi i shtetit nën hijen e ndërhyrjeve politike.
Në vend të një suksesi të shpallur paraprakisht, pesha e kësaj skeme do të matet te një provë më konkrete: nëse qytetari do të marrë zgjidhje përmes ligjit dhe institucionit, apo vetëm një format të ri kontakti partiak.