Debati për pagat në sistemin e drejtësisë është rikthyer me tone të ashpra politike. Kryeministri Edi Rama reagoi sërish në rrjetet sociale, ku kundërshtoi kërkesën e gjyqtarëve për rritje page dhe e paraqiti atë si një pretendim që, sipas tij, do të çonte diferencat në nivele të pajustifikueshme ndaj administratës dhe drejtuesve të lartë të shtetit.
Shifrat që nxjerr qeveria në mes të debatit
Sipas versionit të bërë publik nga Rama, paga mesatare e gjyqtarëve në Shqipëri është aktualisht 280% më e lartë se paga mesatare në administratën shtetërore. Ai pretendon gjithashtu se kjo pagë është rreth 60% më e lartë se ajo e gjyqtarëve në Malin e Zi dhe Maqedoninë e Veriut.
Në të njëjtin reagim, kryeministri ka krahasuar pagat e gjyqtarëve shqiptarë edhe me vende të tjera të rajonit, duke thënë se ato rezultojnë më të larta se në Kroaci, Bullgari dhe Serbi. Këto shifra janë paraqitur nga kreu i qeverisë si argument kundër rritjes së kërkuar.
Çfarë do të sillte rritja e kërkuar, sipas Ramës
Rama thotë se nëse kërkesa për rritje do të miratohej, paga mesatare e gjyqtarëve do të kalonte edhe nivelet e raportuara për Greqinë, Rumaninë dhe Slloveninë. Sipas tij, në raport me administratën shqiptare diferenca do të shkonte në 470% më shumë.
Në gjuhë të drejtpërdrejtë politike, ai e ka cilësuar këtë skenar si të papranueshëm, duke e paraqitur si një ngarkesë që kërkohet jashtë vendimmarrjes së Kuvendit. Reagimi i tij vjen në një klimë ku përplasja për fondet publike po zhvendoset gjithnjë e më hapur mes pushteteve.
Krahasimi me Presidentin dhe ministrat
Një pjesë e theksuar e reagimit lidhet me hierarkinë e pagave në shtet. Sipas Ramës, me rritjen e kërkuar paga mesatare e trupës gjyqësore do të bëhej rreth 1 mijë euro më e lartë se paga e Presidentit dhe 2 mijë e 200 euro më e lartë se paga e një ministri.
Ai shton se, në nivelin më të lartë të pagës në sistemin gjyqësor, diferenca është edhe sot më e madhe: afërsisht 2 mijë euro mbi Presidentin dhe 3 mijë euro mbi ministrin. Sipas kryeministrit, nëse do të zbatohej rritja e kërkuar, kjo hendek do të zgjerohej edhe më tej.
Përplasja shkon te kallëzimi penal
Në fund të reagimit, Rama e lidhi debatin për pagat me kallëzimin penal që shoqatat e gjyqtarëve kanë bërë ndaj Ministrit të Financave dhe drejtuesve të thesarit në vend. Ai e përdori këtë element për ta paraqitur konfliktin jo thjesht si debat pagash, por si përplasje mbi mënyrën se si mund të tërhiqen fonde nga thesari.
Nga ana tjetër, reagimi i qeverisë nuk sjell në këtë fazë një sqarim të plotë institucional për bazën ligjore të konfliktit, përtej akuzës politike ndaj kërkesës së gjyqtarëve. Kjo e mban debatin të hapur mes propagandës së shifrave dhe çështjes reale se si rregullohen pagat në një sistem që duhet të garantojë edhe pavarësinë e drejtësisë.
Përplasja mes ekzekutivit dhe trupës gjyqësore po zhvillohet publikisht me shifra të forta dhe tone edhe më të forta. Deri tani, qeveria ka zgjedhur ta trajtojë çështjen kryesisht si problem disproporcioni me administratën dhe me majën e shtetit, ndërsa thelbi juridik i konfliktit mbetet ende objekt përballjeje.
Në këtë debat, pyetja nuk është vetëm sa paguhen gjyqtarët, por edhe kush vendos, me çfarë procedure dhe deri ku mund të shkojë përplasja mes pushteteve kur në mes janë paratë publike.