Gjykata Kushtetuese e Kosovës ka dhënë vendimin për një nga nyjat më të debatueshme institucionale të muajve të fundit: konstituimin e Kuvendit dhe zgjedhjen e Qeverisë. Vendimi i jep frymëmarrje shumicës qeverisëse, por njëkohësisht nxjerr në pah se afatet kushtetuese janë tejkaluar dhe se ora për zgjedhjen e presidentit po ecën drejt fundit.
Kushtetuesja pranon tejkalimin e afatit për Kuvendin
Sipas vendimit, Gjykata Kushtetuese ka konstatuar se Kuvendi i Kosovës është konstituuar pas afatit 30-ditor. Megjithatë, gjykata nuk ka specifikuar pasoja juridike për deputetët që shkelën këtë afat.
Kjo do të thotë se shkelja e afatit është pranuar në plan kushtetues, por pa një sanksion të qartë mbi aktorët politikë që e prodhuan këtë situatë. Në praktikë, kjo lë të hapur debatin mbi përgjegjësinë institucionale për zvarritjen.
Afati për presidentin ka nisur më 8 gusht
Pika më e drejtpërdrejtë e vendimit lidhet me efektin që ka pasur vonesa në konstituimin e Kuvendit. Sipas Gjykatës Kushtetuese, kalimi i afatit 30-ditor ka sjellë nisjen e rrjedhjes së afateve kushtetuese për zgjedhjen e Presidentit të Republikës së Kosovës, kur posti është vakant, si edhe për zgjedhjen e qeverisë.
Në vendim përcaktohet se afati 60-ditor për zgjedhjen e presidentit ka nisur më 8 gusht 2026 dhe përfundon më 6 tetor 2026. Ky është momenti kyç që e kthen çështjen nga debat procedural në provë konkrete për funksionimin e institucioneve.
Deputetëve u kërkohet të zgjedhin nënkryetarin
Gjykata ka obliguar deputetët e Kuvendit të Kosovës që sa më parë të zgjedhin nënkryetarin nga radhët e grupit të dytë më të madh parlamentar.
Ky element tregon se, ndonëse vendimi shmang tronditjen e menjëhershme të rendit institucional, ai nuk e konsideron procesin të mbyllur. Përkundrazi, lë detyra konkrete që Kuvendi duhet t’i zgjidhë pa vonesa të tjera.
Qeveria nuk u rrëzua nga vendimi
Në pjesën që lidhet me ekzekutivin, Gjykata Kushtetuese ka konstatuar se qeveria nuk është zgjedhur në kundërshtim me Kushtetutën.
Sipas versionit zyrtar të vendimit, akti i 13 shtatorit 2026 për zgjedhjen e Qeverisë së Republikës së Kosovës nuk bie ndesh me nenin 95 të Kushtetutës. Kjo e mban në fuqi qeverinë, pavarësisht kontestimit të bërë nga Partia Demokratike e Kosovës.
Vendimi i Kushtetueses i jep një përgjigje të pjesshme krizës: qeveria mbetet, por shkelja e afatit për Kuvendin është pranuar dhe afati për presidentin tashmë ka hyrë në numërim mbrapsht.
Përtej leximit formal të vendimit, çështja thelbësore mbetet e njëjtë: institucionet mund të mbijetojnë juridikisht edhe kur afatet kushtetuese konsumohen, por kostoja politike dhe besueshmëria e procesit mbeten të ekspozuara.