Një tjetër përplasje mes Podgoricës dhe Beogradit po zhvendoset te mediat. Partia e kryeministrit malazez Milojko Spajiç ka kërkuar hetim parlamentar për lidhjet mes televizioneve kombëtare dhe disa kompanive serbe, duke ngritur dyshime se këto marrëdhënie mund të jenë përdorur për ndikim politik dhe deformim të opinionit publik.
Kërkesa për hetim në Parlament
Lëvizja Evropa Tani (PES), forca politike e drejtuar nga Spajiç, i ka kërkuar Parlamentit të verifikojë marrëdhëniet financiare, pronësore dhe tregtare mes televizioneve kombëtare në Mal të Zi dhe kompanive serbe M-tel, Alta Bank dhe Alta Pay Group.
Sipas kërkesës së paraqitur, hetimi synon të sqarojë nëse këto lidhje janë përdorur për të ndikuar në raportimin televiziv, opinionin publik dhe zhvillimet politike në vend. Në thelb, bëhet fjalë për një dyshim të rëndë: nëse kanalet ekonomike kanë shërbyer edhe si instrument ndikimi politik.
Spajiç flet për informacione nga shërbimet e sigurisë
Kryeministri malazez ka deklaruar se zhvillimet e fundit, sipas versionit të tij, përforcojnë seriozitetin e informacioneve që disponojnë shërbimet malazeze dhe partnerët e tyre të sigurisë. Ai kishte paralajmëruar që në fund të gushtit për një operacion të mundshëm të koordinuar kundër Malit të Zi.
Në një reagim në rrjetin X, Spajiç kërkoi që institucionet të tregojnë, mbi bazën e fakteve, kush ka mbrojtur interesat shtetërore dhe kush, sipas tij, është mbështetur te qendra pushteti jashtë vendit duke përdorur mekanizma të palejuar për të cenuar stabilitetin dhe rrugën europiane të Malit të Zi.
Në fokus M-tel, Alta Bank dhe Alta Pay Group
Një pjesë qendrore e kërkesës lidhet me M-tel, kompani që operon në Mal të Zi që nga viti 2007 në fushën e telefonisë, internetit dhe televizionit. Kompania është pjesë e Telekom Srbija, ku shteti serb zotëron 58.11% të aksioneve.
Në vëmendje është vendosur edhe grupi Alta, i lidhur me biznesmenin serb Davor Macura, të cilit më 14 tetor iu ndalua hyrja në Mal të Zi pas mbërritjes në aeroportin e Podgoricës. Autoritetet nuk kanë dhënë këtu një shpjegim më të gjerë përtej këtij zhvillimi, por episodi ka shtuar interesin institucional ndaj grupit.
Çfarë ka ndodhur me Alta Bank
Një element që i ka dhënë më shumë peshë debatit është vendimi i Bankës Kombëtare të Serbisë më 30 tetor për t’i hequr licencën Alta Bank, për shkak të përkeqësimit të gjendjes financiare dhe rrezikut për likuiditetin. Administrimi i bankës i kaloi Agjencisë së Sigurimit të Depozitave.
Nga ana tjetër, Banka Qendrore e Malit të Zi ka sqaruar se Alta Bank nuk ka licencë për të ushtruar aktivitet bankar në territorin malazez dhe se vendimi i marrë në Serbi, sipas autoriteteve monetare, nuk paraqet rrezik për sistemin bankar të vendit. Në Podgoricë operon Alta Pay Group, e licencuar që prej janarit 2024 për pagesa dhe transferta parash, ndërsa autoritetet po verifikojnë nëse subjekti vazhdon të përmbushë kërkesat ligjore.
Dyshime të hershme për ndikim të huaj
Pretendimet e Spajiç për ndërhyrje të huaj nuk janë të reja. Që më 27 gusht ai kishte folur për një operacion të mundshëm të koordinuar kundër Malit të Zi, ku, sipas tij, mund të përfshiheshin zyrtarë nga të paktën dy vende të rajonit, si edhe aktorë politikë e mediatikë brenda vendit.
Deri në këtë fazë, akuzat mbeten në nivel dyshimesh politike dhe kërkesash institucionale për verifikim. Pikërisht për këtë arsye, hetimi i kërkuar në Parlament pritet të jetë testi real për të ndarë pretendimet publike nga provat konkrete.
Rasti ka hapur një debat të ndjeshëm për kufirin mes investimit, pronësisë mediatike dhe ndikimit politik në një vend që e ka integrimin në Bashkimin Europian në qendër të diskursit zyrtar.
Mbetet për t’u parë nëse institucionet malazeze do të prodhojnë fakte të verifikueshme përtej deklaratave politike, apo nëse çështja do të mbetet pjesë e përplasjes së zakonshme rajonale mes sigurisë, medias dhe pushtetit.