Shqipëria po paraqitet nga Brukseli si një vend që ka lëvizur përpara në procesin e integrimit, por mesazhi i dhënë në Parlamentin Europian nuk ishte pa kushte. Krahas vlerësimit për ritmin e reformave dhe mbylljen e përkohshme të katër kapitujve, u vendos sërish theksi te plagët e vjetra: drejtësia, liria e medias, të drejtat themelore dhe mjedisi.
Vlerësim për ritmin, por jo çek i bardhë
Komisionerja për Zgjerim, Marta Kos, deklaroi në Parlamentin Europian se Shqipëria ka bërë përparim në zbatimin e reformave kyçe dhe ka avancuar në rrugën drejt anëtarësimit në Bashkimin Europian.
Sipas saj, ky ritëm shihet si tregues i angazhimit të Tiranës zyrtare për integrimin, ndërsa këtë vit është shënuar një etapë e rëndësishme me përmbushjen e kritereve të ndërmjetme për grupkapitullin e parë, atë të Themeloreve.
Katër kapituj të mbyllur, objektivi 2027 mbetet në tavolinë
Kos tha se, pas këtij hapi, Shqipëria ka mbyllur përkohësisht katër kapituj dhe po punon për përmbushjen e kritereve përmbyllëse në kapituj të tjerë.
Sipas saj, objektivi i shpallur për mbylljen e negociatave deri në fund të vitit 2027 mbetet ambicioz, por i arritshëm, nëse ruhet përqendrimi te reformat që konsiderohen kyçe nga BE-ja.
Drejtësia, liria e medias dhe të drejtat themelore në qendër
Pika ku mesazhi europian bëhet më pak festiv lidhet me standardet bazë të shtetit të së drejtës. Kos nënvizoi se në qendër të çdo përpjekjeje reformuese duhet të jenë sundimi i ligjit, një gjyqësor i pavarur, liria e medias dhe mbrojtja e të drejtave themelore.
Ky formulim tregon se, pavarësisht përparimit të raportuar në kapituj, Brukseli vijon ta lexojë procesin jo vetëm me shifra dhe afate, por edhe me filtrin e institucioneve funksionale dhe garancive demokratike.
Mjedisi, një tjetër test përtej retorikës së integrimit
Komisionerja tha se Shqipëria duhet të punojë më shumë edhe për çështjet mjedisore, duke i konsideruar ato me rëndësi jo vetëm për anëtarësimin në BE, por edhe për jetën e përditshme të qytetarëve.
Mesazhi lë të kuptohet se integrimi nuk matet vetëm me negociata dhe deklarata politike, por edhe me rezultate konkrete në fusha ku qytetarët përballen drejtpërdrejt me pasojat e mosveprimit institucional.
Në thelb, vlerësimi i dhënë në PE për Shqipërinë është pozitiv, por i kushtëzuar qartë nga cilësia e reformave dhe jo thjesht nga ritmi i tyre.
Përtej optimizmit zyrtar për kapitujt dhe afatet, drejtësia, liria e medias dhe mjedisi mbeten provat reale ku matet sa i qëndrueshëm është ky përparim.