Kryeministri Edi Rama mblodhi ministrat dhe grupin parlamentar të Partisë Socialiste, duke vendosur në qendër të fjalës së tij atë që e përshkroi si tri problemet kryesore të shtetit. Krahas diagnozës politike për administratën dhe kulturën e funksionimit institucional, ai prezantoi edhe disa mekanizma të rinj që qeveria i paraqet si zgjidhje.
Tri problemet që Rama i quan “plagë” të shtetit
Në mbledhjen me kabinetin dhe deputetët socialistë, Rama tha se shteti përballet me “tre plagë që ushqejnë njëra-tjetrën”. Sipas tij, e para është “shteti labirint”, një formulim që synon të përshkruajë pengesat dhe ndërlikimet me të cilat ndeshen qytetarët përballë administratës.
Problemi i dytë, sipas versionit të paraqitur nga kryeministri, është mungesa e memories institucionale. Ai argumentoi se në administratë premtohet dhe flitet, por nuk mbahet një regjistër i plotë përgjegjësish për ato që janë bërë, nuk janë bërë, janë vonuar apo kanë ndryshuar rrugës.
Merita, ligji dhe perceptimi i favorit
Pika e tretë e ngritur nga Rama lidhet me bindjen e përhapur se në Shqipëri njohja mund të vlejë më shumë se merita, ndërsa fati më shumë se ligji. Kryeministri e paraqiti këtë si një problem të drejtpërdrejtë që prek shërbimet dhe punësimin.
Ky është një pranim politik për një perceptim të vjetër publik ndaj institucioneve, edhe pse nga ana e qeverisë nuk u shoqërua me bilanc konkret përgjegjësish apo me shembuj të qartë se ku ka dështuar sistemi aktual.
Çfarë është “Pasqyrë Albania”
Rama foli edhe për “Pasqyrë Albania”, “Besa” dhe “Shkalla e Meritës”, të cilat i paraqiti si mekanizma për t’u dhënë përgjigje këtyre problematikave. Sipas tij, “Pasqyrë Albania” do të jetë një hapësirë e re ku qeveria do të jetë e pranishme për çështjet dhe problemet e qytetarëve.
Ai tha gjithashtu se, në një fazë të mëvonshme, do të ishte e dëshirueshme që në këtë hapësirë të përfshiheshin edhe dy pushtetet e tjera, legjislativi dhe gjyqësori, por kjo, sipas tij, mbetet në dorën e vetë këtyre institucioneve.
Mekanizma të rinj, por ende pa detaje konkrete
Përtej emërtimeve të reja, nga prezantimi publik nuk u dhanë hollësi konkrete për mënyrën se si do të funksionojnë “Besa”, “Shkalla e Meritës” dhe vetë “Pasqyrë Albania”, as për afatet, përgjegjësitë apo matjen e rezultateve.
Në planin politik, mesazhi i Ramës synon të tregojë se qeveria e sheh problemin jo vetëm te procedurat, por edhe te kultura institucionale. Megjithatë, mbetet për t’u parë nëse këto nisma do të prodhojnë ndryshim real në administratë, apo do të mbeten një tjetër paketë me etiketa të reja për probleme të vjetra.
Fokusi i deklaruar nga kryeministri te burokracia, memoria institucionale dhe meritokracia vjen në një moment kur besimi i qytetarëve te shërbimet publike dhe barazia para ligjit mbetet një nga testet më të forta për qeverisjen.
Deri tani, qeveria ka artikuluar diagnozën dhe emrat e mekanizmave; prova reale do të jetë te transparenca, zbatimi dhe aftësia për të kthyer premtimet në standard institucional.