Debati për pagat e magjistratëve është rikthyer me tone të forta në Komisionin e Ekonomisë, ku mazhoranca po mbron një formulë që sjell rreth 8.500 lekë shtesë në pagën referuese. Përballë saj, KLGJ dhe KLP kërkojnë afro 80 mijë lekë rritje, duke e nxjerrë edhe më qartë hendekun mes asaj që kërkon sistemi i drejtësisë dhe asaj që qeveria thotë se mund të mbajë buxheti.
Mazhoranca mbron formulën 38% të pagës së Presidentit
Projektligji i shqyrtuar në Komisionin e Ekonomisë dhe Financave parashikon që paga referuese e magjistratëve të llogaritet në nivelin 38% të pagës së Presidentit të Republikës, nga 36% që është aktualisht.
Sipas përfaqësuesve të mazhorancës, kjo zgjidhje respekton vendimin e Gjykatës Kushtetuese dhe njëkohësisht kufijtë financiarë të shtetit. Në praktikë, drafti i mbështetur nga socialistët sjell një rritje rreth 8.500 lekë, shumë larg pritshmërive të institucioneve të sistemit të drejtësisë.
KLGJ dhe KLP kërkojnë rritje shumë më të lartë
Këshilli i Lartë Gjyqësor dhe Këshilli i Lartë i Prokurorisë kanë kërkuar një rritje rreth 80 mijë lekë, pra mbi nëntëfishin e asaj që parashikon drafti i mazhorancës.
Pikërisht ky dallim ka ushqyer përplasjen politike dhe institucionale, pasi çështja nuk lidhet vetëm me një koeficient teknik, por edhe me mënyrën se si po interpretohet vendimi i Gjykatës Kushtetuese dhe sa realisht po zbatohet ai.
Qeveria flet për zbatim të vendimit, por me kufij buxhetorë
Propozuesja e draftit, Aulona Bylykbashi, argumentoi se Gjykata Kushtetuese nuk ka përcaktuar një formulë detyruese dhe se zgjedhja i takon Kuvendit, me kusht që të mos ketë ulje të pagave. Sipas saj, koeficienti 0.38 është zgjedhur si kompromis mes garancive kushtetuese dhe mundësive të buxhetit.
Edhe qeveria është rreshtuar në mbështetje të kësaj formule. Sipas versionit zyrtar të Ministrisë së Drejtësisë, propozimi përmbush kushtet e vendosura nga Gjykata Kushtetuese, ndërsa Ministria e Financave e konsideron koston të përballueshme.
1.5 miliardë lekë detyrime të prapambetura dhe pagesa me këste
Përtej debatit për formulën, në tavolinë janë edhe detyrimet e prapambetura. Qeveria ka llogaritur rreth 1.5 miliardë lekë efekte financiare të mbartura nga prilli 2023, periudhë nga e cila, sipas vendimit të Gjykatës Kushtetuese, duhet të nisë zbatimi financiar.
Për shkak të kostos, ekzekutivi propozon që këto pagesa të shlyhen me këste përgjatë dy viteve. Kjo tregon se vonesa në zbatim nuk ka prodhuar vetëm debat juridik, por edhe faturë të konsiderueshme për buxhetin publik.
PD kundër draftit, pas skadimit të afatit kushtetues
Partia Demokratike ka deklaruar se do të votojë kundër projektligjit në seancën e 17 shtatorit. Deputeti Enno Bozdo e lidhi situatën me moszbatimin në kohë të vendimit të Gjykatës Kushtetuese, duke akuzuar qeverinë për vonesë.
Debati u përshkallëzua pasi Kuvendi nuk miratoi deri më 31 korrik formulën e re të pagave, brenda afatit të vendosur nga Gjykata Kushtetuese. Pas skadimit të këtij afati, KLGJ dhe KLP vendosën që nga 1 gushti paga referuese të llogaritej mbi 222 mijë e 425 lekë, plus 14 mijë lekë shtesë për kualifikimin, por Ministria e Financave nuk i ekzekutoi listëpagesat me argumentin se përcaktimi i pagave është kompetencë e Kuvendit.
Në thelb, përplasja nuk është vetëm për disa mijëra lekë më shumë ose më pak. Ajo nxjerr në pah tensionin mes vendimeve të Gjykatës Kushtetuese, vonesave të institucioneve dhe mënyrës si qeveria përpiqet ta kalojë faturën me ritmin që i leverdis buxhetit.
Me draftin aktual, mazhoranca po shtyn përpara një zgjidhje minimale në raport me kërkesat e organeve të drejtësisë, ndërsa beteja politike dhe institucionale pritet të zhvendoset në seancën plenare.