Bllokimi i pagave të magjistratëve ka nxjerrë në pah një përplasje të drejtpërdrejtë mes trupës së drejtësisë dhe institucioneve ekzekutive. Unioni i Gjyqtarëve, Shoqata Kombëtare e Gjyqtarëve dhe Shoqata e Prokurorëve kërkojnë ekzekutim të menjëhershëm të pagesave, ndërsa vënë në dyshim arsyetimin me të cilin po mbahet pezull zbatimi i vendimeve në fuqi.
Tre organizata kundërshtojnë bllokimin e pagesave
Në deklaratën e përbashkët, organizatat e magjistratëve shprehen se pagat nuk mund të mbeten peng i një ligji të ri që ende nuk është miratuar. Sipas tyre, institucioneve përgjegjëse nuk u lejohet të përdorin vonesat e Kuvendit si arsye për të mos ekzekutuar detyrimet që burojnë nga një vendim i Gjykatës Kushtetuese.
Qëndrimi i tyre vjen pasi afati i vendosur për ndërhyrjet ligjore, 31 korrik 2026, ka përfunduar pa u materializuar ndryshimet e kërkuara nga Kushtetuesja. Pikërisht këtu, sipas tyre, nis edhe problemi i vërtetë institucional.
Çfarë pretendojnë magjistratët për vendimin e Kushtetueses
Sipas deklaratës, Gjykata Kushtetuese kishte parashikuar jo vetëm afatin për Kuvendin, por edhe mekanizmin që do të zbatohej nëse ligjvënësi nuk do të vepronte në kohë. Mbi këtë bazë, KLGJ dhe KLP kanë marrë vendime për llogaritjen e pagave pas përfundimit të afatit.
Organizatat theksojnë se këto dy institucione nuk kanë bërë politikë pagash, por kanë konkretizuar pasojat e një vendimi kushtetues. Për sa kohë këto akte nuk janë rrëzuar në gjykatë, ato, sipas tyre, mbeten në fuqi dhe duhet të zbatohen.
Pikëpyetjet për Ministrinë e Financave dhe kontradikta me Ministrinë e Drejtësisë
Pjesa më e fortë e reagimit lidhet me qëndrimin e Ministrisë së Financave. Sipas versionit të paraqitur nga organizatat, ministri i Financave u ka kërkuar KLGJ-së dhe KLP-së që urdhërpagesat për Thesarin të dërgohen sipas formulës së mëparshme të pagave.
Por këtu ata ngrenë një kundërshti të drejtpërdrejtë: Ministria e Drejtësisë ka pranuar publikisht se formula e vjetër është shfuqizuar. Nëse ajo nuk është më në fuqi, pyetja që shtrojnë magjistratët është se mbi çfarë baze ligjore kërkohet rikthimi te një skemë që vetë qeveria e konsideron të tejkaluar.
Presion ndaj Kuvendit dhe kërkesa për zbatim të menjëhershëm
Në deklaratë thuhet se mosveprimi i Kuvendit nuk mund të kthehet në një veto faktike ndaj efekteve të një vendimi të Gjykatës Kushtetuese. Sipas këtij interpretimi, të kërkosh pritje të mëtejshme pas 31 korrikut do të thotë t’i japësh politikës mundësinë të shtyjë, përmes pasivitetit, zbatimin e një vendimi kushtetues.
Për këtë arsye, tre organizatat kërkojnë ekzekutimin e menjëhershëm të pagave, sqarim nga Ministria e Financave për bazën ligjore që po përdor, respektimin e vendimit nr. 15/2026 të Gjykatës Kushtetuese dhe zbatimin e vendimeve të KLGJ-së e KLP-së. Ato kërkojnë gjithashtu që çdo ndërhyrje e ardhshme ligjore të mos prodhojë një rezultat më të pafavorshëm për magjistratët se standardi i vendosur tashmë nga Kushtetuesja.
Përplasja nuk është thjesht teknike dhe as vetëm financiare. Në thelb, ajo prek raportin mes pushteteve dhe kufijtë e institucioneve kur përballen me një vendim të formës së prerë të Gjykatës Kushtetuese.
Nëse pretendimet e magjistratëve qëndrojnë, bllokimi i pagave ngre jo pak pikëpyetje për mënyrën si po trajtohet zbatimi i vendimeve kushtetuese nga qeveria dhe administrata financiare.