Qeveria ka hedhur në tryezë një paketë fiskale që, nëse miratohet siç është propozuar, do t’u shtojë barrën bizneseve në një moment kur sipërmarrjet po përballen me kosto të larta, zhvlerësimin e euros dhe presion mbi konkurrueshmërinë. Sipas draftit, rriten taksat mbi fitimin dhe dividendin, ndërsa ulet edhe pragu i përfshirjes në TVSH.
Rritje e tatimfitimit dhe tatimit mbi dividendin
Sipas propozimit të qeverisë për paketën fiskale 2027, tatimfitimi për bizneset do të rritet nga 15% në 17%. Në të njëjtën linjë, ndryshon edhe tatimi mbi të ardhurat nga investimi, duke unifikuar normën në 15%, çka praktikisht e çon tatimin mbi dividendin nga 8% në 15%.
Në argumentimin zyrtar, rritja e tatimit mbi të ardhurat e korporatave paraqitet si një mënyrë për një shpërndarje më të balancuar të barrës tatimore dhe për të shtuar të ardhurat në buxhet. Sipas Ministrisë së Financave, vetëm nga këto dy masa priten rreth 8 miliardë lekë të ardhura shtesë në vit.
Buxheti fiton, biznesi paguan më shumë
Përtej efektit që qeveria llogarit në të ardhurat publike, masa përkthehet drejtpërdrejt në më pak fitim të mbetur për bizneset. Kjo prek hapësirën për investime, zgjerim aktiviteti dhe punësim, sidomos në sektorë që prej kohësh ankohen për rritje kostosh dhe dobësim të marzheve.
Në draft argumentohet se vetëm rritja e normës së tatimfitimit nga 15% në 17% mund të sjellë rreth 5 miliardë lekë në vit. Por në terren, kjo do të thotë presion i ri mbi sipërmarrjet, në një klimë ku shumë operatorë po flasin për vështirësi në ruajtjen e konkurrueshmërisë.
TVSH: pragu zbret në 5 milionë lekë
Një tjetër ndryshim me ndikim të gjerë lidhet me skemën e TVSH-së. Qeveria propozon uljen e pragut të regjistrimit nga 10 milionë lekë xhiro vjetore në 5 milionë lekë, duke bërë që nga viti i ardhshëm të futen në skemë edhe biznese që deri tani ishin jashtë saj.
Kjo do të thotë se të gjitha subjektet me xhiro mbi 5 milionë lekë në vit do të duhet të paguajnë TVSH-në prej 21% dhe të përballojnë edhe detyrime shtesë deklarimi e administrimi tatimor. Sipas përllogaritjeve zyrtare, rreth 17.516 tatimpagues të tjerë pritet të përfshihen në këtë regjim.
Argumenti i formalizimit dhe kundërshtimet e biznesit
Sipas relacionit shoqërues, ulja e pragut synon formalizim më të madh të ekonomisë, zgjerim të bazës së tatueshme dhe përmirësim të administrimit të TVSH-së. Qeveria argumenton se regjistrimi i më shumë subjekteve do të ndihmojë në deklarimin e transaksioneve dhe në kryqëzimin e të dhënave për kontroll fiskal më të fortë.
Por bizneset e kanë kundërshtuar këtë qasje. Sipas deklaratës së një shoqate biznesi, propozimet e paketës fiskale 2027 kërkojnë diskutim serioz me përfaqësuesit e sektorit përpara miratimit dhe jo vendimmarrje të njëanshme. Në reagim thuhet se prodhimi dhe eksportet po goditen prej vitesh nga zhvlerësimi i euros, rritja e kostove, tkurrja e kapaciteteve dhe humbja e vendeve të punës, ndërsa masat e reja rrezikojnë të shtojnë barrën pa adresuar problemet reale të ekonomisë.
Drafti fiskal i paraqitur nga qeveria synon më shumë të ardhura për buxhetin, por kostoja pritet të bjerë mbi bizneset përmes taksave më të larta dhe zgjerimit të TVSH-së.
Debati kryesor mbetet nëse këto masa përfaqësojnë reformë të balancuar apo thjesht një shtrëngim të ri fiskal në kurriz të sipërmarrjes dhe punësimit.