Trajektorja e votave të PS-së dhe PD-së pas vitit 2013 nxjerr në pah një prirje që politika shpesh përpiqet ta anashkalojë: partitë e mëdha mbeten qendra të garës, por pesha reale e bazës së tyre elektorale nuk është aq lineare sa paraqitet në retorikën publike.
Pikënisja te zgjedhjet e vitit 2013
Në zgjedhjet parlamentare të vitit 2013, rreth 1 milion votues mbështetën koalicionin PS-LSI-PSD-PDS dhe forca të tjera aleate. Brenda kësaj shifre, rreth 730 mijë rezultojnë si votues të drejtpërdrejtë të PS-së.
Në krahun tjetër, rreth 680 mijë votuan për koalicionin PD-PR-LZHK-PDIU dhe aleatët e tij, ndërsa vetëm rreth 630 mijë ishin vota të drejtpërdrejta për PD-në.
Çfarë përfshihet në llogaritje
Leximi i këtyre të dhënave bazohet te rezultati i vitit 2013 dhe te një ndarje mes votës së partive kryesore dhe asaj të aleatëve. Në këtë përllogaritje përfshihen edhe votues socialistë dhe demokratë që mund të kenë prodhuar vota të pavlefshme nga ngatërrimi i fletës së votimit.
Kjo do të thotë se krahasimi nuk ndalet thjesht te koalicionet, por te forca reale e dy partive kryesore në raport me bazën e tyre të drejtpërdrejtë elektorale.
Pas 2013-ës, aleatët e vegjël humbën peshë në balancë
Sipas këtij leximi, pas vitit 2013 partitë e vogla si LSI, PR, PSD, PDIU dhe të tjera nuk kanë qenë më përcaktuese në balancat e pushtetit në të njëjtën masë si më parë.
Ky është një detaj me rëndësi politike, sepse rrëzon pjesërisht tezën e përdorur shpesh nga kampet kryesore se fati i garës varet domosdoshmërisht nga satelitët e vegjël. Të paktën në këtë qasje, pesha është zhvendosur më shumë te bërthama e PS-së, te bërthama e PD-së dhe te segmenti që refuzon të votojë.
Rritja e mosvotuesve ndryshon hartën politike
Një tjetër zhvillim i theksuar ndër vite është shtimi i ndjeshëm i banorëve që nuk votojnë për asnjë parti. Kjo prirje e dobëson leximin klasik të garës vetëm si përplasje mes PS-së dhe PD-së.
Në terma politikë, rritja e abstenimit ngre pikëpyetje për përfaqësimin real, legjitimitetin e mandateve dhe aftësinë e partive për të ruajtur lidhjen me elektoratin. Kjo është një zonë që retorika zyrtare e partive zakonisht e lë në hije, ndonëse ka ndikim të drejtpërdrejtë te balanca elektorale.
Nëse merret si referencë kjo kornizë e të dhënave, trajektorja e votave të PS-së dhe PD-së nuk lexohet vetëm përmes rezultatit final, por përmes asaj se sa e qëndrueshme mbetet vota e tyre e pastër partiake.
Në fund, tabloja që del është më pak triumfaliste sesa mesazhet politike të ditës: partitë e mëdha vazhdojnë të dominojnë skenën, por jashtë saj po zmadhohet edhe hapësira e mosbesimit dhe mosvotimit.