Projektbuxheti i vitit 2027 sinjalizon një zhvendosje të qartë të prioriteteve: më pak mbështetje direkte për fermerët dhe peshkatarët, më shumë fonde për administratë, këshillim dhe infrastrukturë. Në një sektor që prej vitesh ankohet për mungesë mbështetjeje, shifrat e reja ngrejnë pikëpyetje serioze mbi drejtimin që po merr politika bujqësore.
Vetëm 2.19% e buxhetit total për sektorin e prodhimit
Sipas projektbuxhetit 2027, të ardhurat e përgjithshme buxhetore parashikohen në 907.9 miliardë lekë. Nga kjo shumë, sektori i prodhimit do të marrë vetëm 2.19% të totalit.
Për këtë sektor janë planifikuar 19.9 miliardë lekë, me një shtesë financimi prej 1.1 miliardë lekësh. Megjithatë, mënyra si do të shpërndahet kjo shumë tregon se rritja në letër nuk përkthehet domosdoshmërisht në më shumë mbështetje për ata që prodhojnë në terren.
Subvencionet bien ndjeshëm për fermerët dhe peshkatarët
Ajo që bie më shumë në sy është ulja e fondit për subvencionet në bujqësi. Ky zë parashikohet të zbresë nga 8.3 miliardë lekë në 6.3 miliardë lekë.
E njëjta linjë shkurtesash shfaqet edhe te peshkimi. Mbështetja për këtë sektor parashikohet të përgjysmohet, nga 7.8 miliardë lekë në 3.4 miliardë lekë. Për një qeveri që shpesh flet për nxitjen e prodhimit dhe eksportit, këto shifra tregojnë një tjetër kah të shpërndarjes së parave publike.
Shtesa shkon te administrata, këshillimi dhe kanalet kulluese
Sipas ndarjes së parashikuar në projektbuxhet, shtesa prej 1.1 miliardë lekësh nuk do të përdoret për rritjen e subvencioneve dhe as për ngritjen e sistemeve të reja laboratorike.
Fokusi i financimit zhvendoset te menaxhimi i administratës, këshillimi bujqësor dhe infrastruktura e kanaleve kulluese. Ndërkohë, fondi për infrastrukturën dhe ujitjet raportohet të rritet me 18.7%, ndërsa rritje kanë edhe administrata dhe këshilli bujqësor.
Rekomandimet për sigurinë ushqimore mbeten në plan të dytë
Në progres-raportin e Brukselit ishte rekomanduar që Shqipëria të investonte më shumë në sigurinë ushqimore dhe laboratorët. Por në projektbuxhet kjo linjë nuk duket se është trajtuar si prioritet.
Buxheti për këtë zë parashikohet të rritet vetëm me 2.55%, çka lë vend për dyshime nëse nevojat reale të sektorit po adresohen apo po shtyhen sërish pas zërave administrativë.
Bujqësia humb peshë edhe në ekonomi
Të dhënat për ecurinë ekonomike tregojnë se pesha e bujqësisë në Prodhimin e Brendshëm Bruto ka rënë nga 15.3% në vitin 2024 në 14.6% në vitin 2025.
Në këtë sfond, ulja e subvencioneve dhe ngadalësia e rritjes buxhetore, e lidhur edhe me bllokimin e fondeve IPARD, e bëjnë edhe më të fortë debatin mbi prioritetet e qeverisë për fshatin, prodhimin dhe sigurinë ushqimore. Përballë këtyre shifrave, pyetja mbetet e hapur: pse po tkurret mbështetja direkte pikërisht në një sektor që po humb terren në ekonomi?
Debati për buxhetin e bujqësisë nuk lidhet vetëm me shifrat, por me mënyrën si shteti zgjedh të ndajë barrën dhe mbështetjen mes administratës dhe prodhuesve.
Kur fondet për fermerët dhe peshkatarët bien, ndërsa shtohen zërat për strukturat drejtuese, projektbuxheti 2027 jep një sinjal që vështirë se mund të lexohet si prioritet për njerëzit e tokës.