Qeveria po sinjalizon një ngadalësim të ekonomisë në fund të vitit, por përgjegjësinë po e zhvendos te protestat dhe pasojat e tyre mbi bizneset. Në Komisionin e Ekonomisë, ministrja Delina Ibrahimaj tha se dëmet e shkaktuara gjatë protestave po reflektohen në aktivitetin ekonomik, ndërsa opozita kërkoi sqarime për rënien e parashikimit të rritjes.
Qeveria pranon ritëm më të dobët ekonomik
Gjatë raportimit në Komisionin e Ekonomisë, Delina Ibrahimaj deklaroi se tremujori i fundit i vitit pritet të ndikojë negativisht në ecurinë ekonomike. Sipas versionit të saj, bizneset kanë nisur të ndiejnë pasojat e dhunës gjatë protestave dhe kjo do të përkthehet në rritje më të ulët.
Në thelb, qeveria pranon se ekonomia nuk po mban të njëjtin ritëm, por argumenton se goditja vjen nga situata në terren dhe jo nga politikat ekonomike apo dobësitë e vetë modelit të saj fiskal. Ky është një pretendim që u artikulua politikisht në komision, pa u shoqëruar aty me të dhëna të detajuara mbi peshën konkrete të dëmit.
Përplasja për parashikimin 3.9%
Debati u ndez pasi deputeti i PD-së Bujar Leskaj kërkoi shpjegime për parashikimin e rritjes ekonomike prej 3.9%, nga 4% një vit më parë. Ai vuri në kontrast këtë shifër me retorikën optimiste të shumicës për ekonominë.
Pyetja e opozitës synonte pikërisht hendekun mes gjuhës politike dhe treguesve që po paraqiten në buxhet. Nëse rritja parashikohet më e ulët, atëherë propaganda për performancë të jashtëzakonshme ekonomike mbetet e ekspozuar përballë shifrave që vetë qeveria po çon në Kuvend.
Ibrahimaj: protestat qytetare nuk janë të dhunshme, por dëmi po ndikon te biznesi
Në përgjigjen e saj, Ibrahimaj bëri një ndarje mes protestave qytetare dhe episodeve që ajo i cilësoi të dhunshme. Sipas saj, është pikërisht kjo pjesë që ka sjellë pasoja për sipërmarrjet private dhe, për rrjedhojë, për ritmin e ekonomisë.
Deklarata e ministres e vendos theksin te efekti i menjëhershëm mbi biznesin, por nuk jep një panoramë të plotë për masën e ndikimit në treguesit makroekonomikë. Për momentin, mesazhi kryesor i qeverisë është se ngadalësimi pritet dhe se një pjesë e faturës po i atribuohet trazirave në protestë.
Pensionet dhe ideja për indeksim të shkallëzuar
Në të njëjtin diskutim u hap edhe çështja e pensioneve. Deputeti socialist Erion Braçe kërkoi rishikimin e formulës së indeksimit, me argumentin se shtresat me të ardhura më të ulëta goditen më fort nga inflacioni.
Ibrahimaj tha se është e gatshme të nisë një studim për një formulë të mundshme indeksimi të shkallëzuar, në mënyrë që përfitimi të jetë më i madh për familjet me të ardhura të ulëta. Për momentin bëhet fjalë për një angazhim për studim, jo për një vendim të marrë apo një skemë të finalizuar.
Kontrolle në treg pas uljes së TVSH-së
Ministrja preku edhe ndryshimet fiskale, duke deklaruar se do të ketë kontrolle në treg pas uljes së TVSH-së në 6%. Sipas saj, synimi është të shmangen abuzimet me çmimet dhe të monitorohet zbatimi i taksës së qarkullimit.
Kjo do të thotë se qeveria pranon rrezikun që lehtësitë fiskale të mos përkthehen automatikisht në përfitim për konsumatorin. Në praktikë, testi mbetet te mbikëqyrja reale në treg dhe jo te njoftimet politike në komisione parlamentare.
Mes shifrave më të ulëta të rritjes dhe justifikimit me protestat, debati në Komisionin e Ekonomisë nxori në pah një pyetje më të gjerë: sa nga ngadalësimi vjen nga krizat e momentit dhe sa nga kufijtë e vetë politikave të qeverisë.
Në të njëjtën tryezë, pensionet dhe kontrolli i tregut pas ndryshimeve fiskale treguan se presioni mbi familjet dhe bizneset mbetet i pranishëm, pavarësisht tonit optimist që shpesh shoqëron deklarimet zyrtare.