Bashkimi Europian ka dalë me një formulë të qartë për përfaqësimin e vet në negociatat e ardhshme për Ukrainën: në tryezë do të jenë Britania e Madhe, Franca, Gjermania, Italia dhe Polonia, bashkë me institucionet europiane. Lëvizja sinjalizon përpjekjen e Brukselit për të mos lënë vend që vendimet për sigurinë e kontinentit të merren pa Europën në tavolinë.
Pesë shtete në emër të Europës
Vendimi u bë publik nga presidenti i Këshillit Europian, Antonio Costa, pas takimit të liderëve europianë në Dublin.
Sipas versionit të bërë publik nga Brukseli, pesë vendet e përzgjedhura janë fuqitë kryesore ushtarake europiane: Britania e Madhe, Franca, Gjermania, Italia dhe Polonia. Këtyre do t’u bashkohen edhe institucionet e BE-së në formatin e negociatave.
Mesazhi politik i Brukselit
Costa deklaroi se Europa duhet të flasë me një zë të vetëm në çdo diskutim që prek të ardhmen e Ukrainës dhe sigurinë e kontinentit.
Ky pozicion tregon edhe shqetësimin e hapur në kryeqytetet europiane se një proces i tillë nuk mund të zhvillohet me Europën në periferi, ndërsa pasojat politike dhe të sigurisë bien drejtpërdrejt mbi vendet e saj.
Kush pritet të marrë pjesë në negociata
Sipas Reuters, në raundet e ardhshme pritet të përfshihen këshilltarët e sigurisë kombëtare të pesë vendeve, si edhe përfaqësues të Komisionit Europian dhe të Këshillit Europian.
Edhe NATO pritet të ketë përfaqësimin e saj, çka e zgjeron peshën politike dhe ushtarake të tryezës përtej një formati thjesht diplomatik.
Moska flet për hapje, Berlini dhe Varshava reagojnë me dyshim
Kremlini deklaroi se Rusia është e hapur për përfshirjen e vendeve europiane në negociata, por me kushtin që ato të synojnë, sipas Moskës, të kontribuojnë realisht për paqen.
Në anën tjetër, kancelari gjerman Friedrich Merz i hodhi poshtë këto sinjale, duke i quajtur deklaratat ruse “të njëjtën lojë të vjetër”. Ai theksoi se nuk mund të ketë diskutime për Ukrainën pa Ukrainën dhe as për Europën pa Europën.
Edhe kryeministri polak Donald Tusk paralajmëroi kundër lëshimeve të panevojshme ndaj Rusisë dhe kundërshtoi kërkesat për ndryshim të rendit aktual të sigurisë në Europë.
Kontaktet kanë nisur, por pikat kyçe mbeten të bllokuara
Negociatori amerikan Jared Kushner bëri të ditur se ka nisur diskutimet me partnerët europianë për arkitekturën e sigurisë së kontinentit.
Ndërkohë, përfaqësues nga Britania, Franca, Gjermania, Italia dhe BE-ja morën pjesë këtë javë në bisedimet mes Rusisë dhe Ukrainës në Abu Dhabi.
Të dyja palët kanë raportuar për njëfarë përparimi, por ende nuk ka marrëveshje për çështjet më të ndjeshme, sidomos për kontrollin mbi territoret ukrainase. Pikërisht aty pritet të testohet nëse formati i ri europian është realisht ndikues apo vetëm një kornizë politike për të mos mbetur jashtë vendimmarrjes.
Për momentin, sinjali nga Brukseli është i qartë: Europa po përpiqet të zërë vend të garantuar në një proces ku deri tani ka pasur frikë se mund të trajtohet më shumë si palë e prekur sesa si vendimmarrëse.
Nëse kjo do të përkthehet në peshë reale në tryezë, mbetet ende e hapur.