Donald Trump ka hedhur një deklaratë të fortë për një nga pikat më të ndjeshme të tregtisë globale: sipas tij, Shtetet e Bashkuara po marrin kontrollin e Ngushticës së Hormuzit dhe mund të paguhen për ruajtjen e saj. Deklarata vjen në një klimë të ndezur përplasjesh me Iranin, ku versionet zyrtare flasin për siguri detare, por terreni po shkon drejt një përshkallëzimi më të gjerë.
Çfarë deklaroi Trump
Në një intervistë për Fox News, Trump tha se SHBA mund të marrë rolin e mbrojtjes së Ngushticës së Hormuzit, një korridor kyç për transportin detar ndërkombëtar.
Sipas deklarimit të tij, nëse Uashingtoni e merr këtë rol, atëherë edhe do të paguhet për garantimin e sigurisë në këtë zonë. Trump shkoi më tej kur tha se “Shtetet e Bashkuara po marrin kontrollin e Ngushticës”.
Pse kjo deklaratë ka peshë
Ngushtica e Hormuzit mbetet një nga nyjet më të rëndësishme strategjike në botë, ndaj çdo pretendim për “drejtim” apo “kontroll” të saj ka pasoja që shkojnë përtej retorikës së një interviste televizive.
Deklarata e Trump vjen në një moment kur marrëdhëniet mes SHBA-së dhe Iranit janë përkeqësuar ndjeshëm, duke e bërë edhe më delikate çdo lëvizje ushtarake apo politike në këtë zonë.
Sulmet amerikane sipas Axios dhe CENTCOM
Sipas Axios, forcat amerikane kanë nisur një valë të re sulmesh ndaj objektivave iraniane. Ndërkohë, sipas njoftimit të Komandës Qendrore të SHBA-së, janë goditur dhjetëra objektiva në disa zona me municione të drejtuara me precizion.
Sipas versionit zyrtar amerikan, qëllimi i operacionit ishte dobësimi i aftësisë së Iranit për të kryer sulme ndaj trafikut detar në Ngushticën e Hormuzit.
Reagimi i Iranit dhe rreziku i përshkallëzimit
Operacioni amerikan, sipas materialit burimor, erdhi pas një rakete të lëshuar nga Korpusi i Gardës Revolucionare Islamike ndaj një anijeje tregtare, si edhe pas kërcënimeve të Teheranit për mbylljen e Ngushticës së Hormuzit.
Në reagim ndaj sulmeve amerikane, forcat e IRGC-së kanë goditur baza ushtarake amerikane në Jordani, Kuvajt dhe Bahrein. Kjo lëvizje ka shtuar frikën për një përplasje edhe më të gjerë në Lindjen e Mesme.
Për momentin, ajo që dihet është se deklarata e Trump nuk vjen në vakum, por mbi një zinxhir goditjesh dhe kundërgoditjesh që po e shtyjnë rajonin drejt një situate më të rrezikshme.
Mbetet për t’u parë nëse retorika për “kontrollin” e Ngushticës do të kthehet në politikë konkrete amerikane, apo është pjesë e një presioni më të fortë ndaj Iranit në një moment të ndezur gjeopolitik.