Marrëveshja e armëpushimit mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit po i hap një front të ri presioni politik kryeministrit izraelit Benjamin Netanyahu. Sipas informacionit të bërë publik, kjo lëvizje jo vetëm vë në diskutim strategjinë e tij të sigurisë, por edhe ekspozon fërkimet me aleatin kryesor të Izraelit, SHBA-në.
Kritikat e Trump e thellojnë koston politike
Presidenti amerikan Donald Trump e kritikoi publikisht Netanyahun për një sulm të urdhëruar ndaj Bejrutit gjatë fundjavës, duke e bërë përplasjen mes dy liderëve më të dukshme se më parë.
Këto qëndrime kanë nxitur reagime të forta në Izrael, ku opozita dhe segmente të koalicionit qeverisës po e akuzojnë kryeministrin për dështim politik dhe diplomatik. Në këtë klimë, debati nuk lidhet vetëm me sigurinë, por edhe me aftësinë e Netanyahut për të menaxhuar raportin me Uashingtonin.
Çfarë parashikon marrëveshja dhe pse kundërshtohet në Izrael
Sipas marrëveshjes së armëpushimit, parashikohet ndalimi i operacioneve ushtarake në disa fronte, përfshirë Libanin. Pikërisht ky element ka prodhuar kundërshtimin më të fortë nga qeveria izraelite.
Ministri i Sigurisë Kombëtare, Itamar Ben-Gvir, deklaroi se Izraeli nuk është pjesë e kësaj marrëveshjeje dhe se do të vazhdojë të mbrojë interesat e veta. Ky pozicion tregon se brenda kampit qeverisës rezistenca ndaj çdo kufizimi të veprimit ushtarak mbetet e lartë.
Netanyahu mes linjës së ashpër dhe aleancës me SHBA-në
Nga ana e tij, Netanyahu këmbëngul se prioriteti kryesor mbetet parandalimi i Iranit për të siguruar armë bërthamore. Ai ka pranuar se ekzistojnë mospërputhje me Trumpin, por ka theksuar se Izraeli do të ruajë lirinë e veprimit ushtarak në rast kërcënimi.
Ky pozicion e vendos kryeministrin izraelit në një ekuilibër të vështirë: të mos duket i tërhequr ndaj Iranit, por njëkohësisht të mos dëmtojë më tej marrëdhënien me administratën amerikane.
Zgjedhjet afrohen, hapësira politike ngushtohet
Sipas analistëve izraelitë të përmendur në raportime, marrëveshja e re forcon pozitat e Iranit në rajon dhe kufizon hapësirën e veprimit të Izraelit. Po sipas këtij vlerësimi, çdo përpjekje e Netanyahut për ta sabotuar marrëveshjen mund të përballet me reagim të fortë nga Uashingtoni.
Pak muaj para zgjedhjeve të përgjithshme, kjo e kthen çështjen në një test të drejtpërdrejtë politik për Netanyahun. Premtimi i tij për siguri dhe kontroll të kërcënimeve rajonale po vihet në provë në një moment kur kostoja e çdo lëvizjeje duket më e lartë se zakonisht.
Nëse marrëveshja SHBA-Iran mban, Netanyahu mund të gjendet përballë një kufizimi të pazakontë të manovrës së tij politike dhe ushtarake.
Për momentin, kriza nuk po matet vetëm me zhvillimet në terren, por edhe me pyetjen se sa larg mund të shkojë Izraeli pa hyrë në përplasje më të thellë me Uashingtonin.