Mbretëria e Bashkuar ka dalë me një reagim publik për zhvillimet e fundit në Kosovë, duke shprehur shqetësim pas hapave institucionalë që prekin kthimin në sistem të zyrtarëve serbë të drejtësisë. Sipas versionit të bërë publik nga ambasada britanike në Prishtinë, çështja lidhet drejtpërdrejt me besimin e komuniteteve te institucionet e sundimit të ligjit.
Reagimi britanik pas dekretit të presidencës në detyrë
Reagimi i Mbretërisë së Bashkuar erdhi pasi ushtruesja e detyrës së presidentes së Kosovës, Albulena Haxhiu, dekretoi lirimin nga detyra të shtatë prokurorëve të komunitetit serb.
Sipas ambasadës britanike në Kosovë, autoritetet përkatëse profesionale e kanë njohur rëndësinë e ruajtjes së besimit të të gjitha komuniteteve në sistemin e drejtësisë, ndaj edhe zhvillimet e kësaj jave janë cilësuar shqetësuese.
Çfarë kërkon Londra nga institucionet e Kosovës
Në reagimin zyrtar, Britania u bën thirrje institucioneve të Kosovës të fokusohen te integrimi i popullsisë shumetnike në sistemin e drejtësisë.
Sipas këtij qëndrimi, forcimi i besimit të publikut te institucionet e sundimit të ligjit kalon përmes përfshirjes së të gjitha komuniteteve, jo përmes vendimeve që mund të lexohen si mbyllje e derës për riintegrimin.
Edhe Bashkimi Evropian kundër vendimit
Kritika ndaj këtij vendimi nuk ka ardhur vetëm nga Londra. Edhe Bashkimi Evropian e ka kundërshtuar zhvillimin, duke e konsideruar, sipas vlerësimit të tij, si të papajtueshëm me ligjin.
Po ashtu, BE u ka kërkuar institucioneve të përmbahen nga veprime që, sipas tyre, synojnë të pengojnë riintegrimin e personelit gjyqësor serb të Kosovës.
Si nisi kjo çështje
Më 21 korrik, Albulena Haxhiu dekretoi lirimin nga detyra të shtatë prokurorëve serbë, pasi më herët Këshilli Prokurorial kishte refuzuar tërheqjen e dorëheqjeve të tyre.
Zanafilla e çështjes kthehet në nëntor 2022, kur përfaqësues serbë dhanë dorëheqje nga institucionet e Kosovës pas vendimit të qeverisë për targat.
Për momentin, presioni ndërkombëtar po shtohet mbi institucionet e Kosovës për mënyrën se si po e menaxhojnë rikthimin ose përjashtimin e personelit serb nga sistemi i drejtësisë.
Mbetet për t’u parë nëse reagimet e Britanisë dhe Bashkimit Evropian do të prodhojnë rishikim institucional, apo nëse përplasja do të thellohet më tej në një nga fushat më të ndjeshme të funksionimit të shtetit në Kosovë.