Vdekja e Jason Arday, ish-profesorit të Universitetit të Cambridge, ka hapur një debat të ashpër në Britani për kufirin mes verifikimit publik, linçimit mediatik dhe përgjegjësisë institucionale. Arday u gjet i vdekur në shtëpinë e tij në jug të Londrës, pak ditë pasi kishte dhënë dorëheqjen nga posti akademik mes akuzave për plagjiaturë, të cilat ai i kishte mohuar.
Reagimi politik dhe thirrja për reflektim
Kryeministri britanik Andy Burnham e quajti ngjarjen një “tragjedi në shumë nivele”, duke kërkuar që të mos ketë nxitim në gjykim. Sipas deklaratës së tij gjatë një vizite në Cornwall, momenti kërkon reflektim për mënyrën se si situata arriti deri në këtë pikë.
Në qendër të reagimeve nuk është vetëm humbja personale për familjen dhe të afërmit e Arday, por edhe klima publike që e shoqëroi atë në javët e fundit. Pikërisht aty po përqendrohet një pjesë e debatit në Britani.
Dorëheqja, akuzat dhe çështjet e hapura
Arday kishte dhënë dorëheqjen nga Universiteti i Cambridge javën e kaluar, pasi ndaj tij u ngritën akuza për plagjiaturë. Ai i mohoi këto pretendime.
Një shqyrtim nga Universiteti Liverpool John Moores, ku ai kishte përfunduar doktoraturën, mbështeti më herët vendimin për t’i dhënë gradën doktor. Megjithatë, në javët e fundit u vunë në dyshim edhe pjesë të tjera të historisë së tij publike, përfshirë pretendime për bamirësi, arritje sportive dhe deklarime mbi fëmijërinë e tij.
Akuza për turpërim publik dhe fushatë abuzimi
Kryebashkiaku i Londrës, Sadiq Khan, reagoi ashpër duke e cilësuar të papranueshme ndjekjen publike ndaj Arday dhe duke folur për një fushatë abuzimi. Sipas tij, rasti duhet të shërbejë si një thirrje zgjimi.
Edhe deputetja laburiste Bell Ribeiro-Addy kritikoi atë që e quajti “gjueti shtrigash” nga mediat. Ajo pretendoi se në trajtimin e çështjes kishte edhe një dimension racor, ndërsa figura të tjera publike dhe sindikale folën për një sulm të vazhdueshëm e brutal ndaj akademikut.
Dëshmitë e afërta dhe trajtimi nga policia
Psikologu klinik Simon Baron-Cohen, mik i Arday, tha se kishte folur me të mëngjesin e së premtes dhe se ai i kishte thënë se nuk ishte në gjendje të vazhdonte më tej. Baron-Cohen deklaroi gjithashtu se Arday ishte diagnostikuar që në fëmijëri me vështirësi që përfshinin autizmin, vonesë gjuhësore dhe dallime në të nxënë.
Policia Metropolitane njoftoi se vdekja po trajtohet si e papritur. Deri në këtë fazë, versioni zyrtar nuk jep më shumë sqarime për rrethanat.
Mbështetje për familjen dhe reagime publike
Familja, përmes një deklarate të publikuar nga botuesi Simon & Schuster UK, u shpreh e tronditur nga humbja e tij. Ndërkohë, në kujtim të Arday është hapur një fushatë në GoFundMe, ku janë mbledhur mbi 20 mijë paund për familjen.
Mes atyre që kanë bërë homazhe janë edhe deputeti konservator James Cleverly dhe përfaqësues të tjerë publikë, të cilët kanë ngritur pyetje serioze për mënyrën si u trajtua çështja e tij në hapësirën akademike dhe publike.
Rasti i Jason Arday nuk po lexohet në Britani vetëm si një lajm i rëndë personal. Ai po kthehet edhe në një provë të fortë për mënyrën si institucionet, media dhe opinioni publik ndërtojnë presion mbi individin, sidomos kur akuzat janë ende objekt kundërshtimi dhe debati.
Përtej deklaratave politike dhe homazheve, mbetet e hapur pyetja nëse sistemi reagoi me kujdes apo e la ngjarjen të rrëshqasë në një ekspozim shkatërrues publik.