Britania pritet të prezantojë sot një paketë të re ndryshimesh për emigracionin, me në qendër ashpërsimin e kushteve për marrjen e lejes së qëndrimit të përhershëm. Në fokus janë sidomos afatet e pritjes dhe mënyra si do të preken ata që jetojnë e punojnë tashmë në Mbretërinë e Bashkuar.
Çfarë pritet të shpallet sot
Ministrja e Brendshme britanike, Shabana Mahmood, pritet të bëjë një deklaratë për rregullat e reja të emigracionit. Sipas linjës së paralajmëruar më herët nga qeveria, ndryshimet lidhen me kufizimin e kushteve dhe me zgjatjen e periudhës së nevojshme për të fituar statusin e qëndrimit të përhershëm.
Ky status, i njohur si Indefinite Leave to Remain, u jep emigrantëve të drejtën për të jetuar, punuar dhe studiuar në Britani pa kufizim kohor, si edhe akses në disa skema të ndihmës sociale.
Nga 5 vjet pritje te skenarë shumë më të gjatë
Masat ishin paraqitur fillimisht në nëntor 2025 dhe parashikonin zgjatjen e periudhës pesëvjeçare të pritjes për lejen e përhershme. Një nga pikat më të debatueshme ishte mundësia që punonjësit e huaj në sektorin e kujdesit social të përballeshin me një pritje deri në 15 vjet.
Megjithatë, informacionet e bëra publike sugjerojnë se paketa mund të zbutet pjesërisht. Në diskutim është edhe mundësia që punonjësit e kujdesit social që ndodhen tashmë në Britani të përjashtohen nga rregullat e reja.
Përplasje brenda qeverisë për zbatimin prapaveprues
Një nga pikat më të ndjeshme mbetet nëse rregullat e reja do të prekin edhe emigrantët që janë tashmë rezidentë në vend. Sekretarja e Strehimit, Angela Rayner, e kishte kundërshtuar më herët këtë qasje, duke e cilësuar zbatimin prapaveprues si jo në përputhje me traditën britanike.
Kjo e ka kthyer deklaratën e sotme në një test politik për qeverinë, jo vetëm për përmbajtjen e masave, por edhe për kufijtë që do t’i vendosen ndërhyrjes mbi statusin e atyre që kanë hyrë ligjërisht dhe po ndjekin rregullat ekzistuese.
Argumenti i kostos dhe shifrat që përdor qeveria
Sipas Mahmood, zgjatja e afatit për statusin e përhershëm është e nevojshme për shkak të numrit të lartë të emigrantëve që kanë mbërritur ligjërisht dhe po afrohen drejt përmbushjes së kushteve për këtë status. Ajo ia ka faturuar situatën rritjes së emigracionit neto pas Brexit-it gjatë qeverisjes së mëparshme konservatore.
Sipas versionit zyrtar, kjo mund t’u kushtojë taksapaguesve deri në 10 miliardë paund gjatë jetës së përfituesve, duke iu referuar të dhënave të Komitetit Këshillimor për Migracionin. Në një fjalim në mars, Mahmood tha se Britania ka përjetuar gjatë viteve 2021-2024 nivele emigracioni që më parë ishin regjistruar përgjatë katër dekadave.
Ajo ka deklaruar gjithashtu se në pesë vitet e ardhshme rreth 350 mijë punonjës me kualifikim të ulët dhe familjarët e tyre, që kanë hyrë përmes vizave të shëndetësisë dhe kujdesit social, do të mund të kërkojnë leje të përhershme dhe përfitime të caktuara sociale.
Mbi 200 mijë përgjigje në konsultim
Qeveria britanike ka zhvilluar një konsultim publik njëvjeçar për reformat e propozuara, ku janë regjistruar më shumë se 200 mijë përgjigje. Deklarata e sotme pritet të sqarojë cilat nga masat fillestare do të mbeten në fuqi, nëse do të ketë përjashtime dhe sa do të ndryshojë konkretisht periudha e pritjes për lejen e qëndrimit të përhershëm.
Pikërisht këto detaje do të tregojnë nëse Londra po shkon drejt një ashpërsimi të plotë të sistemit apo po tërhiqet pjesërisht nga skenarët më të fortë që kishte hedhur më herët në qarkullim.
Debati nuk është thjesht teknik. Ai prek drejtpërdrejt mijëra emigrantë që kanë ndërtuar jetën në Britani sipas rregullave ekzistuese dhe që tani rrezikojnë të përballen me kushte të reja, më të ashpra, të vendosura në mes të lojës.