Mes deklaratave optimiste të qeverisë për rrugën drejt Bashkimit Evropian, nga Berlini vjen një kujtesë më e ftohtë: ligjet në letër nuk mjaftojnë. Ambasadori gjerman në Shqipëri, Karl Bergner, ka theksuar se përparimi drejt BE-së matet me rezultate konkrete në drejtësi, në goditjen e korrupsionit dhe në funksionimin real të institucioneve.
Mesazh i prerë për drejtësinë dhe korrupsionin
Në një intervistë për Deutsche Welle, Bergner e vendos theksin te pavarësia e gjyqësorit, mbrojtja e të drejtave themelore dhe funksionimi i shtetit të së drejtës, duke i konsideruar këto si baza të panegociueshme për avancimin e Shqipërisë në procesin e anëtarësimit.
Sipas tij, lufta kundër korrupsionit nuk mund të mbetet te deklaratat politike apo te ndryshimet formale në legjislacion. Veçanërisht për rastet në nivele të larta, pritshmëria është për veprim të papenguar dhe rezultate të prekshme.
Integrimi në BE, jo me afate politike por me prova
Ambasadori gjerman vlerëson se Shqipëria ka bërë përparim të dukshëm në procesin e integrimit, por kujton se anëtarësimi i vendeve kandidate në BE bazohet te merita dhe jo te kalendarët politikë.
Në këtë linjë, synimi i shpallur nga pala shqiptare për të përfunduar negociatat deri në fund të vitit 2027 shihet si ambicie e njohur, por jo si garanci. Sipas qëndrimit gjerman, afatet varen nga shpejtësia dhe thellësia e reformave që zbatohen realisht.
Kritika e nënkuptuar ndaj reformave vetëm në letër
Një nga pikat më të forta të mesazhit të Bergner është se ndryshimi i ligjeve, në vetvete, nuk përbën provë të mjaftueshme reforme. Sipas versionit të tij, edhe BE-ja, edhe qytetarët shqiptarë presin ndryshim real në praktikë, jo vetëm akte të miratuara në letër.
Ai nënvizon se Shqipëria duhet të krijojë edhe kapacitetet e nevojshme në administratën publike dhe institucionet e pavarura, çka prek drejtpërdrejt një nga problemet e përsëritura në raportet ndërkombëtare: hendekun mes ligjit dhe zbatimit.
Ligji për investimet dhe kërkesa për më shumë transparencë
Në intervistë përmendet edhe nevoja për një ligj të unifikuar për investimet, në vend të skemës aktuale të investimeve strategjike. Shqipëria është zotuar ta realizojë këtë brenda vitit, ndërsa edhe Parlamenti Evropian ka përsëritur kërkesa të ngjashme në rezolutën e fundit.
Sipas ambasadorit, një hap i tillë do të kishte rëndësi për transparencën dhe konkurrencën e barabartë mes bizneseve, një temë që prek drejtpërdrejt mënyrën si administrohen interesat ekonomike dhe raporti i shtetit me kapitalin privat.
Gjermania konfirmon mbështetjen, por jo pa kushte
Bergner thekson se Gjermania mbështet anëtarësimin e Shqipërisë dhe vendeve të tjera të Ballkanit Perëndimor në BE, ndërsa e paraqet këtë si një proces të lidhur ngushtë me reformat e vështira dhe me vullnetin politik për t’i çuar ato deri në fund.
Ai rikujton gjithashtu angazhimin gjerman në Shqipëri përmes asistencës teknike dhe financiare, nga infrastruktura te përafrimi i legjislacionit me standardet evropiane. Megjithatë, thelbi i mesazhit mbetet i qartë: mbështetja ekziston, por prova vendimtare kërkohet nga institucionet shqiptare.
Deklaratat e ambasadorit gjerman vijnë si një sinjal i qartë se rruga drejt BE-së nuk kalon thjesht përmes retorikës së reformave.
Përtej numrit të ligjeve të miratuara apo objektivave të shpallura, ajo që kërkohet është funksionim i matshëm i drejtësisë, goditje e korrupsionit në nivele të larta dhe më shumë transparencë në vendimmarrje.