Vetëm 14 ditë para zgjedhjeve të mesit të mandatit në SHBA, gara për kontrollin e Kongresit po hyn në fazën më të tensionuar. Demokratët po përpiqen ta kthejnë pakënaqësinë ndaj administratës Trump në avantazh elektoral, ndërsa republikanët po mbështeten te mobilizimi i bazës për të mos humbur kontrollin e Uashingtonit.
Sondazhet favorizojnë demokratët, por pa garanci
Sondazhet e fundit po ushqejnë optimizmin në kampin demokrat. Një matje e ABC News dhe The Washington Post i jep demokratëve një epërsi prej afro 10 pikësh përqindjeje në preferencat e përgjithshme të votuesve.
Megjithatë, përvoja e zgjedhjeve të kaluara tregon se avantazhi në sondazhe nuk përkthehet automatikisht në fitore. Pikërisht për këtë arsye, pretendimi për një “valë blu” mbetet ende një pritshmëri politike, jo një rezultat i sigurt.
Bastionet republikane po testohen
Vëmendja është zhvendosur edhe te disa shtete që tradicionalisht kanë votuar për republikanët, si Teksasi, Kansas, Alaska dhe Iowa. Fakti që këto gara po përmenden si konkurruese ka shtuar bindjen te demokratët se mund të fitojnë terren edhe jashtë hartës së tyre klasike elektorale.
Nga ana tjetër, ata po përpiqen të mbrojnë pozitat në shtete të rëndësishme si Michigan, Georgia dhe New Hampshire, ku diferencat pritet të jenë të vogla dhe çdo lëvizje në pjesëmarrje mund të peshojë në rezultat.
Historia e mesmandatit rëndon mbi partinë në pushtet
Historikisht, partia që kontrollon Shtëpinë e Bardhë zakonisht humbet vende në Dhomën e Përfaqësuesve gjatë zgjedhjeve të mesit të mandatit. Kjo është parë qartë në vite si 1994, 2010 dhe 2018, kur balancat u lëkundën fort kundër partisë në pushtet.
Por historia nuk lëviz gjithmonë në një drejtim të vetëm. Në vitin 2018, republikanët humbën Dhomën e Përfaqësuesve, por fituan terren në Senat. Edhe në vitin 2022, demokratët përmirësuan pozitat në Senat pavarësisht klimës së vështirë politike për presidentin e asaj kohe, Joe Biden.
Trump shton tubimet për të ruajtur shumicat
Përballë rritjes së optimizmit demokrat, Donald Trump ka shtuar daljet publike dhe tubimet elektorale. Axhenda e tij përfshin ndalesa në Ohio, Teksas, Oklahoma, Tenesi dhe Alaska, në një përpjekje për të aktivizuar votuesit republikanë.
Sipas NPR, një pjesë e konsiderueshme e këtyre vizitave po zhvillohen në shtete tradicionalisht republikane. Kjo sugjeron se shqetësimi në kampin republikan nuk lidhet vetëm me fitimin e votave të lëkundura, por edhe me nevojën për të garantuar pjesëmarrje të lartë në terrene që zakonisht konsiderohen të sigurta.
Çfarë ndryshon nëse Kongresi ndahet
Nëse demokratët marrin kontrollin e njërës prej dhomave të Kongresit, administrata Trump do ta ketë më të vështirë të shtyjë përpara axhendën e saj ligjore dhe politike. Një Kongres i ndarë do të sillte më shumë përplasje për buxhetin, ligjet dhe mbikëqyrjen parlamentare.
Nëse opozita merr një ose të dyja dhomat, komisionet kongresionale mund të ashpërsojnë hetimet dhe seancat dëgjimore ndaj qeverisë. Pikërisht aty qëndron pesha reale e këtyre zgjedhjeve: jo vetëm te numrat, por te kufijtë që mund t’i vendosen pushtetit ekzekutiv.
Për momentin, gara mbetet e hapur dhe shumëçka pritet të vendoset nga pjesëmarrja në votim në shtetet kyçe.
Demokratët po shohin një mundësi për të ndryshuar raportet në Uashington, ndërsa republikanët po përpiqen të shmangin një goditje politike që do t’u dobësonte ndjeshëm kontrollin institucional.