Ndryshimet fiskale që po diskutohen për projektbuxhetin 2027 mund të prekin drejtpërdrejt çmimet që paguajnë familjet. Banka e Shqipërisë ka sinjalizuar se efekti nuk është automatikisht lehtësues, pasi krahas uljes së disa taksave po parashikohen edhe masa që mund të shtyjnë çmimet në kahun e kundërt.
Sinjali i Bankës së Shqipërisë për ndikimin te inflacioni
Në Komisionin për Ekonominë, Zëvendësguvernatorja e Dytë e Bankës së Shqipërisë, Natasha Ahmetaj, u ndal te ndikimi që ndryshimet në politikën fiskale mund të kenë mbi ecurinë e çmimeve dhe inflacionin.
Në përmbledhjen e saj për projektbuxhetin 2027, ajo tha se ulja e disa taksave mund të ndihmojë në zbutjen e presioneve inflacioniste, ndërsa rritja e taksave të tjera mund të prodhojë efekt të kundërt. Sipas Bankës së Shqipërisë, bilanci final do të varet nga mënyra se si këto masa reflektohen realisht te çmimet për konsumatorin.
Ku pritet ulje dhe ku paralajmërohet rritje
Sipas shpjegimit të dhënë në komision, ulja e TVSH-së për disa ushqime bazë dhe reduktimi i normës së taksimit të karburanteve pritet të ushtrojnë presion në rënie mbi çmimet.
Nga ana tjetër, rritja e përgjithshme e TVSH-së dhe ulja e pragut të xhiros për përfshirjen e bizneseve në skemën e TVSH-së, sipas këtij vlerësimi, mund të japin ndikim të kundërt. Kjo do të thotë se pjesa më e ndjeshme mbetet sa nga barra fiskale e re do të transferohet te konsumatori final.
Efekti neto mbetet i paqartë
Banka e Shqipërisë theksoi se ndikimi neto i këtyre ndryshimeve nuk mund të lexohet thjesht nga lista e masave, por nga pesha që ka secila dhe nga shkalla e transmetimit te çmimet finale.
Ky është edhe thelbi i pasigurisë: masat mund të paraqiten si lehtësuese në letër, por efekti në treg varet nga sjellja e bizneseve dhe zinxhiri i çmimeve.
Paralajmërimi për efektet më afatgjata
Sipas vlerësimit të paraqitur, ndikimi i drejtpërdrejtë i ndryshimeve të taksave në inflacion ka natyrë të përkohshme.
Megjithatë, Banka e Shqipërisë ngriti shqetësimin se efektet mund të bëhen më të qëndrueshme nëse këto lëvizje ndikojnë pritjet për inflacionin, kërkesat për paga apo mënyrën se si bizneset vendosin çmimet. Me fjalë të tjera, ndikimi nuk matet vetëm te kasa, por edhe te reagimi zinxhir i tregut.
Debati për TVSH-në dhe taksat po zhvendoset kështu nga tabela fiskale te pyetja më konkrete për qytetarët: a do të paguajnë më pak apo më shumë në fund të muajit.
Për momentin, edhe sipas versionit zyrtar të Bankës së Shqipërisë, përgjigjja mbetet e kushtëzuar nga mënyra se si këto ndryshime do të përkthehen në çmimet reale të konsumit.