Një vendim i Gjykatës Europiane për të Drejtat e Njeriut i ka dhënë të drejtë Fredi Belerit për mënyrën si u mbajt në paraburgim në Shqipëri, duke vënë në pikëpyetje arsyetimin e gjykatave shqiptare për vazhdimin e masës së arrestit në burg pas mbylljes së hetimeve.
Çfarë konstatoi Gjykata e Strasburgut
Sipas vendimit, arrestimi fillestar i Belerit u konsiderua i justifikuar, por problemi nis me vazhdimin e paraburgimit pasi hetimet përfunduan më 19 korrik 2023.
Gjykata vlerësoi se autoritetet shqiptare duhej të bënin një rivlerësim real nëse masa e arrestit në burg mbetej e nevojshme në atë fazë të procedimit. Në këtë pikë, Strasburgu arriti në përfundimin se zgjatja e paraburgimit ishte joproporcionale dhe nuk u mbështet në arsye të mjaftueshme.
Kritika për gjykatat shqiptare
Në arsyetimin e saj, gjykata europiane thekson se gjykatat shqiptare nuk morën sa duhet në konsideratë faktin që hetimet kishin mbaruar dhe çështja ishte kaluar për gjykim.
Po ashtu, sipas vendimit, nuk u paraqitën prova konkrete që Beleri mund të ndërhynte te dëshmitë apo provat. Kjo dobëson ndjeshëm argumentin zyrtar për mbajtjen e tij në qeli në të njëjtat kushte edhe pas fazës hetimore.
Masat më të buta nuk u shqyrtuan seriozisht
Strasburgu vuri në dukje edhe një tjetër mangësi: mungesën e një analize të plotë për lidhjet familjare dhe ekonomike të Belerit me Himarën.
Sipas gjykatës, autoritetet nuk shqyrtuan në mënyrë të mjaftueshme mundësinë që paraburgimi të zëvendësohej me masa më të buta sigurie, çka rëndon edhe më shumë mbi standardin e ndjekur nga sistemi shqiptar i drejtësisë në këtë rast.
Dëmshpërblimi dhe çfarë u rrëzua
Gjykata vendosi që Shqipëria t’i paguajë Belerit 450 euro për dëm jopasuror dhe 5 mijë euro për shpenzime gjyqësore, në total 5,450 euro, pa përfshirë taksat e mundshme.
Nga ana tjetër, u rrëzua kërkesa e tij për kompensim të të ardhurave të humbura gjatë periudhës kur nuk mundi të ushtronte funksionin e kryetarit të Bashkisë së Himarës.
Konteksti i çështjes Beleri
Fredi Beleri u arrestua më 12 maj 2023 nën dyshimet për shitblerje votash. Në zgjedhjet vendore të atij viti ai u zgjodh kryetar i Bashkisë së Himarës, por nuk arriti të bëjë betimin dhe të marrë detyrën për shkak të paraburgimit.
Më pas, ai u dënua me dy vite burg për korrupsion aktiv në zgjedhje. Vendimi i Strasburgut nuk rrëzon këtë dënim, por ngre përgjegjësi të qarta për mënyrën si autoritetet shqiptare menaxhuan vazhdimin e paraburgimit.
Vendimi i Strasburgut shton një tjetër rast ku standardi i përdorur nga institucionet shqiptare për masat e sigurisë vihet nën kritikë në nivel europian.
Përtej shumës modeste të dëmshpërblimit, thelbi i çështjes mbetet konstatimi se kufizimi i lirisë nuk mund të zgjatet me arsyetime të përgjithshme dhe pa prova konkrete.