Tensionet në Gjirin Persik po marrin një tjetër kthesë të rrezikshme, pasi Irani ka paralajmëruar se do të sulmojë forcat amerikane nëse ato përpiqen të hyjnë në Ngushticën e Hormuzit. Përballë këtij qëndrimi, SHBA ka bërë të ditur se po përgatit një operacion ushtarak për të garantuar, sipas versionit zyrtar amerikan, lirinë e lundrimit në një nga korridoret më të ndjeshme për tregtinë globale të energjisë.
Paralajmërimi i Iranit për hyrjen në ngushticë
Sipas deklarimeve nga pala iraniane, çdo forcë e armatosur e huaj që afrohet ose hyn në Ngushticën e Hormuzit do të konsiderohet objektiv. Mesazhi është drejtuar në mënyrë të posaçme ndaj ushtrisë amerikane, në një moment kur retorika mes dy vendeve është ashpërsuar.
Sipas gjeneralit Ali Abdollahi, Irani pretendon se ngushtica është nën kontrollin e forcave të tij dhe se çdo kalim duhet të koordinohet me autoritetet iraniane. Ky është qëndrimi i shpallur nga Teherani, në një zonë ku çdo lëvizje ushtarake rrezikon të prodhojë pasoja përtej rajonit.
Çfarë ka njoftuar SHBA
Përplasja verbale vjen pasi Donald Trump njoftoi një operacion që synon të sigurojë kalimin e anijeve në këtë zonë strategjike. Sipas ushtrisë amerikane, operacioni do të mbështetet nga kapacitete të konsiderueshme ushtarake.
Versioni zyrtar amerikan flet për shkatërrues me raketa të drejtuara, më shumë se 100 avionë luftarakë dhe rreth 15 mijë trupa në terren. Operacioni është pagëzuar “Projekti Liri” dhe paraqitet nga SHBA si një mision për garantimin e lirisë së lundrimit.
Pse Hormuzi mbetet pikë kritike
Ngushtica e Hormuzit është një nga nyjet më të rëndësishme detare për transportin e naftës në botë. Pikërisht për këtë arsye, çdo sinjal për militarizim të mëtejshëm të zonës ndiqet me shqetësim nga tregjet dhe nga aktorët ndërkombëtarë.
Një përshkallëzim mes Iranit dhe SHBA-së në këtë korridor nuk do të ishte thjesht një përballje dypalëshe. Pasojat mund të prekin furnizimin global me energji, sigurinë detare dhe klimën më të gjerë gjeopolitike në rajon.
Deri tani bëhet fjalë për paralajmërime dhe pozicionime të forta publike nga të dyja palët, por pesha strategjike e Hormuzit e bën çdo deklaratë më shumë se sa retorikë të zakonshme diplomatike.
Në një korridor ku kalon një pjesë kyçe e tregtisë botërore të energjisë, çdo veprim në terren mund ta kthejë krizën nga kërcënim verbal në përballje me pasoja ndërkombëtare.