Përplasja mes SHBA-së dhe Iranit është futur sërish në një fazë të rrezikshme. Uashingtoni njoftoi sulme të reja pranë Ngushticës së Hormuzit, pasi presidenti Donald Trump deklaroi se Teherani kishte rrëzuar një helikopter amerikan Apache. Megjithatë, informacioni publik mbetet i copëzuar, me versione që nuk përputhen plotësisht mes deklaratave politike, ushtrisë amerikane dhe mediave shtetërore iraniane.
Trump flet për përgjigje të menjëhershme
Trump deklaroi për ABC News se SHBA po i përgjigjej në kohë reale incidentit. Sipas tij, reagimi amerikan duhej të ishte “shumë i fortë” dhe “shumë i fuqishëm”, duke e paraqitur situatën si një përshkallëzim të drejtpërdrejtë nga ana iraniane.
Në një tjetër prononcim për The Wall Street Journal, ai e minimizoi pjesërisht episodin duke thënë se “nuk ishte ndonjë gjë e madhe” dhe se piloti ishte mirë. Kjo mospërputhje në ton e bën edhe më të paqartë peshën reale të incidentit në vendimmarrjen amerikane.
Versione të ndryshme për rrëzimin e Apache-it
Sipas një zyrtari amerikan që foli në kushte anonimiteti, helikopteri Apache u godit nga një dron iranian sulmues njëdrejtimësh. Por Komanda Qendrore e ushtrisë amerikane, CENTCOM, nuk dha shkakun e rrëzimit në njoftimin e saj zyrtar.
Ushtria amerikane bëri të ditur se dy anëtarët e ekuipazhit u gjetën dhe u shpëtuan nga një dron detar i Marinës së SHBA-së, pasi helikopteri ra në ujërat pranë bregdetit të Omanit gjatë një patrullimi në orët e para të mëngjesit. Sipas këtij versioni, ushtarët u nxorën pas rreth dy orësh dhe ndodheshin në gjendje të qëndrueshme.
Nga Teherani: raportime për sulme, por edhe mohim për operacione ajrore
Mediat shtetërore iraniane raportuan se ishulli Qeshm në Ngushticën e Hormuzit u sulmua dhe se një predhë goditi Sirik. Agjencia Fars raportoi gjithashtu shpërthime në zonat lindore të provincës Hormozgan.
Por më vonë, po sipas mediave shtetërore iraniane, një burim ushtarak tha se gjatë 24 orëve të fundit nuk ishte kryer asnjë operacion ajror ushtarak ofensiv në Ngushticën e Hormuzit. I njëjti burim paralajmëroi se do të ketë një përgjigje “vendimtare” në rast të një armiqësie të re.
Paqja pretendohet afër, terreni tregon të kundërtën
Ministri i Jashtëm i Iranit, Abbas Araqchi, nuk iu referua drejtpërdrejt rrëzimit të helikopterit, por deklaroi se praninë e forcave të huaja në rajon e sheh si burim rreziku për incidente dhe goditje. Sipas tij, mënyra më e mirë për të ulur rrezikun është largimi i tyre nga zona.
Trump ka pretenduar vazhdimisht se SHBA dhe Irani janë pranë një marrëveshjeje, por zhvillimet e fundit hedhin dyshime serioze mbi këtë narrativë. Deri tani ka pasur pak shenja konkrete përparimi, edhe pse një armëpushim i brishtë thuhet se ka hyrë në fuqi që në fillim të prillit.
Ngushtica e Hormuzit mbetet një pikë kritike për transportin global të naftës dhe mallrave. Çdo incident ushtarak në këtë zonë nuk mbetet thjesht episod lokal, por rrezikon të shtyjë më tej tensionet në të gjithë Lindjen e Mesme.
Deri në këtë fazë, shumë elementë të incidentit mbeten të paqartë dhe të varur nga versione zyrtare që nuk përputhen plotësisht me njëri-tjetrin.
Ajo që dihet është se retorika e fortë është rikthyer, sulmet kanë nisur dhe hapësira për de-përshkallëzim duket sërish e ngushtë.