Presidenti amerikan Donald Trump ka përdorur për herë të parë zyrtarisht avionin e ri presidencial Air Force One, një Boeing 747 me vlerë rreth 400 milionë dollarë, i dhuruar Shteteve të Bashkuara nga familja mbretërore e Katarit. Udhëtimi i parë u shoqërua menjëherë me publikimin e pamjeve nga brendësia e avionit, por edhe me rikthimin e debatit për koston reale, etikën dhe standardet e sigurisë.
Fluturimi i parë zyrtar i avionit të ri
Sipas informacionit të bërë publik, avioni u përdor për herë të parë gjatë udhëtimit të Trump në Dakotën e Veriut. Atje, presidenti mori pjesë në inaugurimin e një muzeu kushtuar ish-presidentit amerikan Theodore Roosevelt.
Ky ishte debutimi zyrtar i avionit në shërbim presidencial, në një moment që Shtëpia e Bardhë e paraqiti si simbolik për imazhin dhe funksionin e presidencës amerikane.
Pamjet nga brenda dhe mesazhi i Shtëpisë së Bardhë
Pamjet e publikuara nga stafi i Shtëpisë së Bardhë tregojnë një ambient të brendshëm tejet luksoz, që në raportimet zyrtare është cilësuar si një "pallat fluturues". Në bord shihen zyra moderne, sallë mbledhjesh, bibliotekë, si edhe ulëse që shtrihen plotësisht.
Në avion, sipas materialeve të publikuara, ka edhe funksion masazhi dhe sisteme argëtimi individuale për çdo pasagjer. Publikimi i këtyre pamjeve duket se synon të forcojë narrativën e një mjeti presidencial të teknologjisë së lartë, por pa e zbehur debatin politik që e ka shoqëruar që në nisje këtë projekt.
Dhurata nga Katari dhe pikëpyetjet politike
Avioni ka qenë objekt polemikash që nga momenti kur u bë publik fakti se ishte dhuruar nga familja mbretërore e Katarit. Ligjvënës demokratë kanë ngritur shqetësime për çështje sigurie dhe etike, duke vënë në diskutim jo vetëm origjinën e avionit, por edhe koston e transformimit të tij në standardet presidenciale amerikane.
Sipas këtyre kritikave, përshtatja e avionit sipas standardeve të Air Force One mund të kushtojë mbi 1 miliard dollarë. Kjo e kthen pretendimin për "kursim" në një çështje të debatueshme, sidomos kur bëhet fjalë për shifra që prekin drejtpërdrejt taksapaguesit amerikanë.
Trump i hedh poshtë kritikat
Trump i ka kundërshtuar kritikat dhe e ka cilësuar avionin si "më të mirin e ndërtuar ndonjëherë". Sipas versionit të tij, pranimi i këtij mjeti kursen para publike në krahasim me ndërtimin e një avioni të ri nga e para.
Megjithatë, përtej deklaratës politike, debati nuk është mbyllur. Pikërisht kostoja e përshtatjes, burimi i avionit dhe standardet e nevojshme të sigurisë mbeten pikat ku përplaset propaganda e suksesit me pyetjet që kërkojnë transparencë më të plotë.
Çfarë pritet më tej
Sipas autoriteteve amerikane, avioni është pajisur me të gjitha sistemet e nevojshme të sigurisë përpara se të hynte në shërbim. Po sipas këtij versioni zyrtar, ai pritet të përdoret edhe në udhëtimet e ardhshme të presidentit.
Mes tyre përmenden samiti i NATO-s në Turqi dhe vizita në Kinë në muajin nëntor. Kjo do të thotë se avioni i ri nuk do të mbetet thjesht një element imazhi, por pritet të kthehet shpejt në pjesë të rregullt të axhendës ndërkombëtare të presidentit amerikan.
Përdorimi i parë i Air Force One të ri i dha Shtëpisë së Bardhë një moment spektakli mediatik, por nuk i mbylli polemikat që e shoqërojnë këtë avion që nga dita e parë.
Përkundrazi, sa më shumë të promovohet luksi i tij, aq më shumë rikthehen pyetjet për etikën, sigurinë dhe faturën reale që mund të mbetet pas.