Donald Trump ka rikthyer tonin maksimalist ndaj Iranit, duke lënë pak hapësirë për kompromis publik. Sipas mesazhit të publikuar prej tij në Truth Social, çdo marrëveshje e mundshme me Teheranin duhet të jetë “e shkëlqyer dhe kuptimplote”; në të kundërt, sipas versionit të tij, nuk do të ketë fare dakordësi.
Mesazh i prerë në mes të negociatave
Reagimi i Trump vjen në një moment kur negociatat me Iranin vijojnë ende pa një marrëveshje finale. Përmes postimit të tij, ai sinjalizoi se nuk do të pranojë një formulë që, sipas tij, nuk garanton rezultate të forta për Shtetet e Bashkuara.
Qëndrimi i bërë publik e ngre menjëherë stekën politike të procesit dhe e vendos debatin te kushtet e marrëveshjes, jo thjesht te arritja e saj. Në thelb, mesazhi i Trump është se një akord i dobët, sipas standardit të tij, vlen më pak se mungesa e një marrëveshjeje.
Sulm i ri ndaj marrëveshjes së epokës Obama
Në të njëjtin reagim, Trump sulmoi sërish marrëveshjen bërthamore të administratës së Barack Obama, JCPOA-në e vitit 2015, të cilën e quajti një “katastrofë”. Sipas pretendimit të tij, ajo marrëveshje i hapi rrugë Iranit drejt armëve bërthamore.
Ai tha se çdo marrëveshje e re nuk do të ketë asnjë ngjashmëri me JCPOA-në. “Do të jetë krejt e kundërta e katastrofës së JCPOA-së… Jo, unë nuk bëj marrëveshje të tilla”, shkroi Trump në rrjetin e tij social.
Presion politik në Uashington
Deklaratat e Trump nuk vijnë në vakum. Sipas raportimeve të përmendura në materialin burimor, në SHBA ka kritika të forta nga ligjvënës që kanë shprehur shqetësim se marrëveshja e propozuar me Iranin mund të përfshijë lëshime të mëdha nga Uashingtoni.
Kjo do të thotë se administrata amerikane përballet jo vetëm me vështirësinë e negociatave me Teheranin, por edhe me një kosto të brendshme politike. Çdo draft i mundshëm pritet të kalojë në një filtër të ashpër publik dhe institucional.
Pa marrëveshje finale, retorika bëhet pjesë e betejës
Fakti që ende nuk ka një marrëveshje finale e bën retorikën politike pjesë të drejtpërdrejtë të procesit. Në këtë fazë, deklaratat publike shërbejnë edhe si presion mbi negociatorët, edhe si mesazh për audiencën e brendshme amerikane.
Për momentin, nuk ka detaje të reja zyrtare në materialin burimor mbi përmbajtjen e një marrëveshjeje të mundshme. Ajo që është e qartë është se dosja Iran mbetet e hapur dhe se linjat e kuqe po artikulohen publikisht me tone gjithnjë e më të forta.
Me negociatat ende pa përfundim, qëndrimi i Trump e bën më të qartë klimën politike përreth kësaj dosjeje: një marrëveshje e diskutueshme rrezikon të sulmohet fort që përpara se të firmoset.
Përtej deklaratave, mbetet për t’u parë nëse procesi do të prodhojë një akord real apo do të ngecë sërish mes presionit politik, mosbesimit dhe vijave të kuqe të shpallura publikisht.