Reforma e re territoriale po hap më shumë pikëpyetje sesa përgjigje në nivel vendor. Në Maliq, edhe vetë kryebashkiaku Gëzim Topçiu pranon se nuk ka ende qartësi për atë që mund të ndryshojë nëse miratohet bashkimi me Korçën, nga statusi institucional deri te kompetencat, financat dhe investimet.
Paqartësi nga vetë drejtuesi vendor
Topçiu foli për herë të parë për projektin që parashikon bashkimin e Bashkisë së Maliqit me atë të Korçës dhe e para gjë që doli në pah ishte mungesa e qartësisë. Sipas tij, mbeten të paqarta efektet konkrete të reformës dhe mënyra se si do të preken qytetet, bashkitë dhe administrimi i tyre.
Ai tha se kur edhe një kryetar bashkie e ka këtë shqetësim, pasiguria për qytetarët është edhe më e madhe. Kjo e vendos theksin te një problem i njohur në reforma të tilla: projektet prezantohen në parim, ndërsa pasojat reale për komunitetet mbeten të mjegullta.
Statusi i Maliqit dhe çfarë parashikon projektligji
Sipas shpjegimit të Topçiut, projektligji nuk e trajton rastin si "shkrirje", por si "bashkim" të Bashkisë Maliq me Bashkinë Korçë. Në skemën e propozuar, organizimi i brendshëm do të kalonte nga modeli aktual në strukturën bashki, qytet dhe njësi administrative.
Ai sqaroi se qyteti i Maliqit do të ruante një organizim të brendshëm me njësitë administrative, ndërsa këto të fundit, sipas variantit të paraqitur, nuk do të vareshin nga Korça, por sërish nga Maliqi. Në këtë formulë nuk do të kishte më kryetar bashkie, por një zëvendëskryetar funksional.
Shërbimet, jo karriget
Topçiu u përpoq ta largojë debatin nga interesi personal i drejtuesve vendorë, duke thënë se çështja nuk duhet parë si hall posti apo mandati. Sipas tij, testi real i çdo ndryshimi është nëse shërbimet u afrohen qytetarëve dhe nëse problemet e tyre zgjidhen më shpejt.
Ai theksoi se bashkimi me Korçën nuk do të ishte problem nëse nuk largohen shërbimet dhe nëse Maliqi përfiton më shumë zhvillim e investime. Në thelb, ai e lidhi qëndrimin e tij jo me emërtimin formal të reformës, por me efektin praktik që ajo do të ketë në terren.
Material për Kuvendin dhe dyshime për reformën
Kryebashkiaku bëri të ditur se po përgatit një material për t’ia dërguar Kuvendit të Shqipërisë me vërejtjet e tij për reformën administrative. Sipas tij, çështja nuk mbyllet me një ndryshim të vetëm ligjor, por kërkon prekje edhe në ligjin për pushtetin vendor, financat vendore dhe kompetencat e qyteteve.
Ai kujtoi se bëhet fjalë për 15 qytete dhe se mes tyre Maliqi konsiderohet një bashki me peshë dhe me popullsi të konsiderueshme. Topçiu përmendi se, sipas censusit të fundit, Maliqi ka rreth 31 mijë banorë, ndërsa në gjendjen civile figurojnë mbi 65 mijë banorë. Kjo, sipas tij, e bën edhe më të ndjeshme mënyrën se si do të zbatohet reforma.
Deklaratat e Topçiut nxjerrin në sipërfaqe hendekun mes formulimeve të projektligjit dhe pasojave që presin komunitetet vendore. Deri tani, debati duket më i avancuar në letër sesa në sqarimin real të asaj që humbet, çfarë ruhet dhe kush mban përgjegjësi për shërbimet e qytetarëve.
Pikërisht te këto paqartësi pritet të përqendrohet edhe përplasja politike e institucionale për reformën territoriale, sidomos në bashki ku ndryshimi prek drejtpërdrejt strukturën, financat dhe përfaqësimin lokal.