Avokati Plarent Ndreca ka dalë publikisht kundër vijimit të paraburgimit për kryebashkiakun e Tiranës, Erion Veliaj, duke vënë në pikëpyetje arsyetimin e gjykatave për masën më të rëndë të sigurisë. Në një deklarim televiziv, ai argumentoi se ndërhyrja e mundshme në prova nuk mund të merret e mirëqenë pa fakte konkrete dhe se koha e kaluar që nga mbyllja e hetimeve e dobëson më tej këtë justifikim.
Çfarë pretendon Ndreca për masën ndaj Veliajt
Sipas Ndrecës, nuk ekziston më bazë që Veliaj të mbahet në paraburgim, pasi arsyeja e lidhur me cenimin e provave nuk mund të prezumohet automatikisht. Ai tha se një kufizim i tillë i lirisë duhet të mbështetet mbi elemente konkrete dhe jo mbi dyshime të përgjithshme.
Qëndrimi i tij vjen në një moment kur debati mbi masat e sigurisë po shihet jo vetëm në planin penal, por edhe në raport me standardin e arsyetimit që japin gjykatat për vendime të tilla.
Referimi te vendimi i Gjykatës Kushtetuese
Në argumentimin e tij, Ndreca iu referua vendimit të Gjykatës Kushtetuese, duke thënë se një nga problemet e evidentuara është mungesa e arsyetimit të mjaftueshëm nga gjykatat e tre shkallëve.
Sipas tij, gjykatat nuk kanë vlerësuar si duhet rrethana të tjera relevante, përfshirë faktin që Veliaj është i zgjedhur drejtpërdrejt dhe mban një mandat kushtetues. Kjo, në versionin e paraqitur nga Ndreca, duhej të merrej në konsideratë kur u vendos masa e sigurisë.
Hetimi i përfunduar dhe pyetja mbi nevojën e izolimit
Një tjetër pikë e ngritur prej Ndrecës është koha e kaluar nga përfundimi i hetimeve. Ai tha se ka kaluar një vit që hetimi ka mbaruar, çka sipas tij e bën edhe më të dobët argumentin për mbajtjen në masën ekstreme të sigurisë.
Në këtë linjë, avokati pretendon se prokuroria, nëse e ka përfunduar procesin hetimor dhe ka administruar provat që i duhen, duhet t’ia paraqesë ato gjykatës. Për pasojë, sipas tij, rreziku i cenimit të provave nuk qëndron më si arsye bindëse për paraburgim.
Debati që hapet për arsyetimin e gjykatave
Thelbi i deklaratës së Ndrecës nuk lidhet vetëm me pozitën personale të Veliajt, por me mënyrën si justifikohet një masë kaq e rëndë sigurie nga sistemi gjyqësor. Ai tha se problemi kryesor, sipas asaj që ka konstatuar Gjykata Kushtetuese, është se gjykatat nuk kanë vlerësuar si duhet raportin e Veliajt me rrethanat konkrete të çështjes.
Kjo e kthen debatin nga deklaratat politike te një çështje themelore për drejtësinë: sa i plotë dhe sa i kontrollueshëm është arsyetimi i gjykatave kur vendosin kufizimin e lirisë para një vendimi përfundimtar.
Deklarata e Ndrecës përforcon një debat të ndjeshëm mbi standardin me të cilin vendosen dhe mbahen në fuqi masat e sigurisë në Shqipëri, sidomos kur bëhet fjalë për figura me mandat publik.
Përtej mbrojtjes që ai i bën Veliajt, në qendër mbetet pyetja nëse sistemi gjyqësor ka dhënë një arsyetim të mjaftueshëm për vijimin e paraburgimit apo është mbështetur te formula të përgjithshme që nuk i rezistojnë kontrollit kushtetues.