Pas një mbledhjeje maratonë prej gjashtë orësh, Komisioni i Ligjeve miratoi me votat e anëtarëve të PS projektligjin për pagat e magjistratëve, duke e kaluar për në seancën plenare të së enjtes. Përplasja nuk ishte thjesht teknike: përballë shumicës u rreshtuan hapur përfaqësues të sistemit të drejtësisë, të cilët e konsiderojnë formulën e propozuar të papranueshme.
Miratim vetëm me votat e shumicës
Projektligji kaloi në komision vetëm me votat e mazhorancës socialiste dhe tani pritet të hyjë në Kuvend, ku duhen 84 vota për miratim. Kjo e çon debatin nga komisioni në sallën plenare, por pa zbutur përplasjen që është krijuar mes pushtetit politik dhe institucioneve të drejtësisë.
Sipas versionit të mbrojtur nga shumica, nisma synon të adresojë çështjen e pagave të magjistratëve. Por mënyra si është shtyrë përpara, pavarësisht kundërshtimeve të artikuluara në seancë dëgjimore, tregon se politika ka zgjedhur të mos lëshojë terren në një çështje ku sistemi i drejtësisë kërkon interpretim tjetër të detyrimeve kushtetuese.
Drejtësia përballë mazhorancës për rritjen e pagave
Për herë të parë, mazhoranca socialiste u përball drejtpërdrejt me përfaqësues të sistemit të drejtësisë pasi KLGJ dhe KLP i rritën vetë pagat e magjistratëve me rreth 43 për qind. Sipas këtij interpretimi institucional, vendimmarrja u mbështet te një vendim i Gjykatës Kushtetuese dhe nuk priti ndërhyrjen e Parlamentit.
Pikërisht kjo lëvizje duket se ka thelluar konfliktin: institucionet e drejtësisë pretendojnë standard kushtetues të detyrueshëm, ndërsa shumica po sjell në Kuvend një formulë tjetër, shumë më të kufizuar.
Shoqata e Gjyqtarëve: propozimi është “tallje”
Në dëgjesën e zhvilluar në komision, kreu i Shoqatës së Gjyqtarëve të Shqipërisë, Engert Pëllumbi, nuk u tërhoq nga qëndrimi i mbajtur më herët, edhe pse kishte qenë në qendër të kritikave të kryeministrit Edi Rama gjatë ditëve të fundit.
Ai e cilësoi zgjidhjen e propozuar nga mazhoranca, që sipas diskutimit parashikon një rritje prej 2 për qind, si të papranueshme. “Projekti konkret jo vetëm që nuk e respekton vendimin e Gjykatës Kushtetuese, por do ta konsideroja si një tallje me këtë vendim dhe të drejtën e magjistratëve”, u shpreh Pëllumbi.
Kundërshti edhe nga KLP dhe Gjykata e Lartë
Rezerva ndaj projektligjit nuk erdhën vetëm nga Shoqata e Gjyqtarëve. Mirela Bogdani, në krye të Këshillit të Lartë të Prokurorisë, tha se rritja e pagës së magjistratëve shërben si oportunitet për një sistem drejtësie të qëndrueshëm dhe nuk u pajtua me draftin që po diskutohet në komisionet parlamentare.
Në të njëjtën linjë u shpreh edhe Ilir Panda, zëvendëskryetar i Gjykatës së Lartë, sipas të cilit formula e propozuar nuk garanton standardet detyruese të Gjykatës Kushtetuese. Kjo e bën edhe më të qartë se kundërshtimi nuk është periferik, por vjen nga disa hallka kyçe të sistemit.
Tension në komision dhe një dialog me kushte
Debati në komision pati edhe tone të ashpra. Ulsi Manja u përplas me Gert Hoxhën, kryetar i Unionit të Gjyqtarëve, të cilin e akuzoi se po tentonte t’i impononte komisionit agjendën e tij me komente për vendimin e Gjykatës Kushtetuese.
Megjithatë, nga ana e gjyqtarëve nuk u mbyll plotësisht dera e negociimit. Gert Hoxha la të kuptohet se dialogu me qeverinë për pagat mund të zhvillohet, por vetëm nëse ka, sipas tij, një ftesë serioze dhe një ambient neutral.
Tashmë çështja kalon në Kuvend, ku përtej numrave do të testohet edhe sa i gatshëm është pushteti të dëgjojë kundërshtimet e institucioneve që vetë Kushtetuta i ka parashikuar të pavarura.
Përplasja për pagat e magjistratëve ka dalë prej kohësh nga kufijtë e një debati administrativ dhe po shfaqet si një tjetër provë e raportit të tensionuar mes politikës dhe sistemit të drejtësisë.